Αν θες να ονειρεύεσαι, ξύπνα

Πέρσυ  στα πλαίσια σεμιναρίου του ΕΚΕΒΙ με τον Χρήστο Χρυσόπουλο, επισκεφτήκαμε την έκθεση της Λίζης Καλλιγά  (που χε σκοπό να συλλέξει  φωτογραφίες που αφορούν στο Ξενοδοχείο Τρίτων του Άρη Κωνσταντινίδη) για το Ξενία της Ανδρου    κι έπειτα την υποδεχτήκαμε στον χώρο μας να συζητήσουμε για την έκθεσή της και να διαβάσουμε όσα ο καθένας μας εμπνεύστηκε από την έκθεση.

Τα πέντε κείμενα που δημιουργήθηκαν φιλοξενούνται στο blog της φωτογράφου.

Οι φωτογραφίες είναι της Λίζης Καλλιγά από το Ξενία στην Ανδρο και από την έκθεση στην Αθήνα.

Ο πρόλογος παρακάτω είναι από τον Χρήστο Χρυσόπουλο:
Πέντε νέοι συγγραφείς επισκέπτονται την έκθεση της Λίζης Καλλιγά: «Στο Ξενία της Άνδρου 2001-2012 [Ένα αρχείο ανοίγει]» (Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης, 2013). Όχι, όμως, με αθώα κίνητρα. Επισκέπτονται την έκθεση με σκοπό να την χρησιμοποιήσουν ως αφορμή γραφής. Αποκρίνονται στο εικαστικό έργο με πέντε κείμενα που προσεγγίζουν την έννοια του αρχείου, καθώς και την αφήγηση που κατασκεύασε η Λίζη Καλλιγά μέσα στον εκθεσιακό χώρο. Με αυτό τον τρόπο, οι πέντε γραφές που προέκυψαν από το «Ξενία», συστήνουν μια διττή μετα-αφήγηση: και του εικαστικού έργου αλλά και του ίδιου του Ξενία της Άνδρου, το οποίο μεταλάσσεται. Από ερευνητικό θέμα μετατρέπεται σε μια επικράτεια της μυθοπλασίας. Φυσικά, το ίδιο συμβαίνει και με την ιδιότητα του καλλιτέχνη: η ίδια η Λίζη Καλλιγά καθίσταται πλέον μυθοπλαστικό πρόσωπο μέσα στο έργο κάποιου άλλου καλλιτέχνη. Εκπληρώνεται έτσι, αυτό που επισημαίνει ο Ζακ Ντεριντά στην Έννοια του αρχείου: «Η αρχή ονομάζει την έναρξη και συνάμα την επιταγή»Να, λοιπόν, που κάθε έργο γίνεται δυνητικά η αρχή ενός άλλου. Και ο καλλιτέχνης που έπεπται, επιβάλλει την δική του εκδοχή σε εκείνον που προηγήθηκε. Ιδού ένα μικρό παράδειγμα της γεννεαλογίας της τέχνης. (πηγή)

Χρήστος Χρυσόπουλος
Αύγουστος 2013.

 

Αυτό είναι το δικό μου κείμενο. Ο τίτλος είναι δάνειο από ένα σύνθημα που διάβασα στους τοίχους του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης πέρσι τον Φλεβάρη.

 

Πρώτο κάδρο.
Το ζευγάρι στέκεται ακίνητο, κοιτάζοντας τις φωτογραφίες της έκθεσης. Εκείνος της κρατάει το κεφάλι καθώς τα δάχτυλά του μπλέκονται στις μπούκλες της. Φανταζόμαστε τον διάλογο: «Στο ξαναλέω και πάλι», της λέει, «αν θες να ονειρεύεσαι, ξύπνα.»
 
Επόμενο κάδρο. 
Πριν εκείνη προλάβει να απαντήσει, της φιλά το αριστερό ρουθούνι, που μόλις αγγίζει με τα χείλη του, όταν εκείνη γέρνει δεξιά το κεφάλι για να τον αποφύγει. «Είδες μια εξυπνακίστικη βλακεία σε ένα τοίχο και μου την διατυμπανίζεις νύχτα μέρα. Ξεκόλλα. Ήρθαμε να δούμε την έκθεση αλλιώς ας καθόσουν σπίτι ή να έβγαινες με τους άλλους», θα του απαντήσει χαμηλόφωνα και φανερά ενοχλημένη.
 
Επόμενο κάδρο.
Τραβά το χέρι του από πάνω της κι αυτός χαμογελά λες κι επίτηδες τα έλεγε αυτά για να την εκνευρίσει, να την κάνει να αντιδράσει.  «Εντάξει, εντάξει. Ήρθαμε κι εδώ, τι θυμώνεις; Ωραίος χώρος, ωραίες φωτογραφίες. Πάμε να φύγουμε τώρα. Σε μισή ώρα είπαμε να βρεθούμε στο στέκι για καφέ». «Τράβα μόνος σου αφού το κανόνισες. Σου είπα θέλω να δω την έκθεση. Τέλος».
 
Επόμενο κάδρο.
Κοιτά τις φωτογραφίες στον τοίχο και δεν δίνει σημασία σε κανέναν. Ούτε σε εκείνον που προσπαθεί μάταια να της φιλήσει τον ώμο.
 
Επόμενο κάδρο.
Εκείνη έχει χαθεί στις εικόνες που αποτυπώνουν οι φωτογραφίες. Δωμάτια ενός υπό κατάρρευση ξενοδοχείου. Άδεια, βουβά, χωρίς ανθρώπινη παρουσία. Κάποτε θα έσφυζαν από ζωντάνια και φωνές. Τώρα τούβλα και δοκάρια άψυχα. Σχεδόν μυρίζει την μούχλα στις γωνίες. Σε κάποιες φωτογραφίες οι τοίχοι έχουν χρώματα. Θαμπά, κρύα. Σαν χρησιμοποιημένη παλέτα ζωγράφου που αμέλησε να την καθαρίσει κι απλά την ξεφορτώθηκε. Σε άλλες φωτογραφίες κυριαρχεί η θάλασσα. Ζωντανή κι ακίνητη. Λες και έχει ξεράσει το ξενοδοχείο στη στεριά ή είναι έτοιμη να το καταπιεί.
 
Επόμενο κάδρο.
Εκείνη δεν είναι στην αίθουσα. Έχει μπουκώσει το στόμα της από το αλάτι. Τα ρουθούνια της έχουν φράξει από το αλάτι. Στα μάτια της κυλάει αλάτι. Είναι πια μέρος της έκθεσης. Σε λίγο θα γίνει κι εκείνος.
Επόμενο κάδρο.
«Τι το κρατάνε ακόμα όρθιο το ερείπιο;» είπε εκείνος αφού έριξε βιαστικά λίγες ματιές στις φωτογραφίες του ξενοδοχείου στις διάφορες στιγμές της σήψης του. Εκείνη δεν τον κοιτάζει, μπορεί και να μην τον άκουσε  αλλά φαίνεται σκεφτική. «Ποιος ξέρει πάλι τι θα σκαρφιστούν για να τα κονομήσουν. Διατηρητέο και κουραφέξαλα. Όλα συμφέροντα είναι. Θα τα πάρουν από την Ευρώπη, θα τα πάρουν κι από μας. Βλέπω να το πλασάρουν σε μουσειολάγνους τουρίστες με βερμουδίτσα, σαγιοναρίτσα και σουβλάκι ρεμβάζοντας ρομαντικά το ηλιοβασίλεμα στο πέλαο και να αρχίσουν τα περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαις.»
 
Επόμενο κάδρο.
Τον διακόπτει. «Από εσένα δεν περίμενα κάτι άλλο. Η επίπλαστη πρωτοπορία σου και ο κυνισμός σου δεν θα σε οδηγήσουν πουθενά». Σχεδόν γρύλισε. «Εμείς φταίμε για την κατάντια μας. Εμείς και κανένας άλλος. Εμείς επιτρέψαμε να συμβεί αυτό. Καταστρέφουμε τα πάντα γύρω μας.»
Επόμενο κάδρο.
Είναι σειρά του να την διακόψει. «Και τώρα δηλαδή τι θες να κάνουμε; Να κλαίμε πάνω από τα ερείπια; Πάει ο νεκρός και τον θάψαμε. Εγώ αυτό ξέρω, αυτό μου έμαθαν. Περασμένα ξεχασμένα, τι είχαμε τι χάσαμε. Τι δεν καταλαβαίνεις; Ή μάλλον που διαφωνείς; Ο χρόνος …». «…Ο χρόνος! Διαφωνώ στο ότι στα δύσκολα όλοι παραιτούνται και αποποιούνται τις ευθύνες τους. Στο ότι θέλουν να εξαφανίσουν το ίδιο κουφάρι που οι ίδιοι με τις πράξεις τους ή την απραξία τους δημιούργησαν. Και σιχαίνομαι πια τους δήθεν μοντέρνους που λες και φύτρωσαν. Δεν έχουν παρελθόν, δεν έχουν μνήμη, δεν έχουν ευθύνες μόνο εξυπνάδες και ο χρόνος, ο χρόνος». «Αν κάτι αξίζει να σωθεί θα τα καταφέρει και μόνο του χωρίς πολλά πολλά φτιασίδια», της ψέλλισε. «Αν για κάτι, το οτιδήποτε, δεν φροντίζεις και δεν μεριμνείς, πάει. Και φτάνει ο καιρός που κοιτάς πίσω κι απλά μένεις παρατηρητής γιατί τελικά αμφιβάλλεις αν αξίζει το κόπο ακόμα κι η προσπάθεια.»
 
Επόμενο κάδρο.
 Όλα αυτά τα λέει χωρίς να τον κοιτάει.  «Γιατί όσο κι αν θες να κρατήσεις ζωντανή τη μνήμη πλέον ξέρεις ότι αυτό που υπήρχε στην αρχή τώρα έχει αντικατασταθεί από το φάντασμά του». «Να κρατήσουμε το φάντασμα ζωντανό τότε» λέει και κάνει να την πιάσει από το χέρι. «Οι αναμνήσεις μένουν πάντα ζωντανές. Έτσι κι αυτές οι φωτογραφίες θα υπάρχουν για πάντα». «…και θα έχουν σημασία μόνο όση τους δίνουμε εμείς», τον διακόπτει. «Όχι, κάνεις λάθος, πλέον έχουν δική τους ζωή και θα μας θυμίζουν να μην κάνουμε τα ίδια λάθη», της αποκρίνεται κι εκείνη γυρνώντας του την πλάτη του ψιθυρίζει: «…αν θες να ονειρεύεσαι, ξύπνα».
Τελευταίο κάδρο.
Άδεια αίθουσα.    
Advertisements

26 thoughts on “Αν θες να ονειρεύεσαι, ξύπνα

  1. Πάντα θεωρούσα τα συνθήματα στους τοίχους μεγάλα σοφά λόγια. Μέσα από το δικό σου πρίσμα, αυτό απλά επιβεβαιώθηκε για μια ακόμα φορά. Το γεγονός πως, όσο σε διάβαζα έφτιαχνα εικόνες και «συμμετείχα» στον διάλογο, τα λέει όλα! Πολλά γλυκά φιλιά καταπληκτικό μου συμπεθερόνι!

    • Καλημέρα Πέτρα μου! Εχεις απόλυτο δίκιο! Κάποια λες και μιλάνε μέσα μας και τα νιώθουμε δικά μας!! Σε ευχαριστώ πολύ για το παρόν σου στον διάλογο!! Φιλάκια μάτια μου!!

  2. Καλησπέρα Μαριλένα μου!!Πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση!!Κάδρα καί κείμενα,υπέροχα!!
    Καλό βράδυ κουκλίτσα μου!!Πολλά φιλάκια!!

  3. Πω πω τι εγραψες Μαριλενα μου!
    Συγχαρητηρια! Ειναι υπεροχο!
    Μοναδικο! Χαραγμενο ομοιωμα στον τοπο εμπνευσής σου!
    Ενθουσιαστηκα!
    Φιλακια πολλα!

  4. Πολύ ιδιαίτερη ανάρτηση Μαριλένα μου! Διάβαζα και σκεφτόμουν πολλά άλλα!
    Βασικά προβλημάτισες!
    Να’σαι καλά χαρά μου!
    Φιλάκια!

    • Καλή σου μέρα Αριστάκι μου! Σε ευχαριστώ για το σχόλιό σου γιατί είχα προβληματιστεί πολύ κι εγώ κι ήθελα να το δείξω κι αν γινόταν να το μεταδώσω.
      Να περάσεις ένα όμορφο και δημιουργικό σ/κ μάτια μου! 🙂
      Σε φιλώ!

  5. Μαριλένα μου,
    πρωτότυπο και ξεχωριστό το κείμενό σου με τόσα νοήματα! Πραγματικά δεν έχω λόγια για να περιγράψω πόσο με ταξίδεψε όλος αυτός ο διάλογος και τα κάδρα!
    Μπράβο κοριτσάκι μου!
    Να περάσεις ένα όμορφο Σουκου! Φιλάκια!

    Υ.Γ. Ελπίζω το γράψιμο της διπλωματικής να πηγαίνει εξίσου καλά! 😉

    • Καλημέρα Παλόμα μου! Σε ευχαριστώ πολύ για τα γλυκά σου λόγια!
      Προχωρά ασθαίμοντας το γράψιμο και το διάβασμα αλλά οκ!!
      Φιλάκια πολλά κοπέλα μου και καλό σ-κ να χεις!!!

  6. Tα κάδρα σου είναι υπέροχα,τα σχόλια στους τοίχους και μένα πολλές φορές μου μένουν στο νου και με προβληματίζουν!Με ταξίδεψες με το κείμενό σου και με έβαλες σε σκέψεις!Όλες οι αναρτήσεις σου μου αρέσουν πολύ, άσχετο που δε σου αφήνω πάντα σχολιάκι λόγω έλλειψης χρόνου!Πολλά φιλιά!

    • Σε ευχαριστώ πολύ πινελίτσα μου και για τις επισκέψεις και για τα λόγια σου!!
      Καλή βδομάδα να χεις και φιλάκια πολλά πολλά και στο πινελάκι σου!!

  7. υποκλινομαι γιατι ολο τουτο που εσυ το μοιραζεις σε καδρα εγω το ζω χειμωνα καλοκαιρι με ηχο φως σκοταδι , το εζησα στο παρελθον του στις δοξες του , εζησα μεσα στο κουφαρι του λιγα χρονια πριν οταν υπηρχαν ακομη ανασες και στις μερες που περναω στο νησι είναι η πρωτη και η τελευταια εικονα απο το παραθυρο μου καθημερινα δεν εχω παρα να σε προσκαλεσω να το μοιραστουμε !!!!!

    • Καλημέρα γλυκιά μου Κάτια!! Σε ευχαριστώ πολύ για τα ζεστά σου λόγια!! Το φαντάστηκα ότι εσύ που ξέρεις από Ανδρο σίγουρα θα γνωρίζεις κι από πρώτο χέρι για το Ξενία και την ιστορία του!! Αλλά δεν το περίμενα να το χεις και καθημερινή εικόνα!! Εχεις ζήσει από κοντά και τις δόξες του και την παρακμή του και θα ναι σίγουρα πολύ πιο έντονα τα δικά σου συναισθήματα!!
      Τα φιλιά μου σου στέλνω και σε ευχαριστώ ολόθερμα για την πρόσκλησή σου μάτια μου!! 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s