Ασκήσεις ύφους

Πόσο δύσκολο ή πόσο εύκολο είναι τελικά να περιγράψεις ένα απλό πράγμα; Ένα περιστατικό ασήμαντο ή περίπλοκο που τυχαία ήσουν αυτόπτης μάρτυρας; Ποια είναι η οπτική γωνία , το λεγόμενο point of view, από τo οποίo θα επιλέξεις να το αφηγηθείς;

Το 1947, ο Ραιημόν Κενώ απάντησε με 99 παρακαλώ διαφορετικούς τρόπους σε ένα περιστατικό που συνέβη σε κάποιο Παρισινό λεωφορείο, μιαν ώρα αιχμής, όπου ένας αντιπαθητικός νεαρός, ξεκινά καυγά με τον διπλανό του για ασήμαντο λόγο!! (πηγή).

Ο Κενώ, στο βιβλίο του, Ασκήσεις ύφους, χρησιμοποίησε 99 διαφορετικές παραλλαγές για να περιγράψει αυτό το κατά τα άλλα ασήμαντο περιστατικό.

Το βιβλίο θεωρήθηκε και θεωρείται ακόμα ένα από τα πιο ευφυή , πνευματώδη και πρωτοποριακά βιβλία της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Αξίζει να σας παραθέσω το περιστατικό και μετά λίγες παραλλαγές του  (με τα κόκκινα γράμματα) για να διαπιστώσετε και σαν αναγνώστες και σαν εν δυνάμει γραφειάδες την δύναμη της οπτικής γωνίας!!

 

Σημειώσεις 

 

Σ’ ένα λεωφορείο της γραμμής S. Συνωστισμός. Ένας τύπος γύρω στα είκοσι έξι, καπέλο μαλακό με μια πλεξούδα στη θέση της κορδέλας, πολύ μακρύς λαιμός σα να του τον είχανε τραβήξει. Κόσμος κατεβαίνει. Ο περί ου ο λόγος αρπάζεται μ’ ένα διπλανό του. Τον κατηγορεί πως τον σπρώχνει κάθε φορά που κάποιος θέλει να περάσει. Τόνος κλαψιάρικος με κακές διαθέσεις. Καθώς βλέπει να ελευθερώνεται ένα κάθισμα, τρέχει και κάθεται.

Δυο ώρες αργότερα, τον ξαναβλέπω στην Κουρ ντε Ρομ, μπροστά στο σταθμό Σαιν Λαζάρ. Είναι μαζί μ’ ένα φίλο του που του λέει: «Πρέπει να ράψεις άλλο ένα κουμπί στο παλτό σου». Του δείχνει πού (στο πέτο) και γιατί.

Η υποκειμενική άποψη

 

Δεν ήμουν διόλου δυσαρεστημένος με το ντύσιμό μου εκείνη τη μέρα. Πρωτοφορούσα ένα παρδαλούτσικο καπέλο κι ένα παλτό, για το οποίο πολύ καμάρωνα. Μπροστά στο σταθμό Σαιν Λαζάρ συνάντησα τον Χ που προσπάθησε να μου χαλάσει το κέφι, θέλοντας να μου αποδείξει πως το παλτό μου ήταν πολύ ανοιχτό στο πέτο και πως θα ’πρεπε να προσθέσω εκεί ένα κουμπί. Πάλι καλά που δεν τόλμησε να θίξει το καπέλο μου.

Λίγο νωρίτερα, έβαλα όπως έπρεπε στη θέση του ένα παλιοτόμαρο, που το ’κανε επίτηδες να με ξενυχιάζει κάθε φορά που περνούσε κόσμος, ανεβαίνοντας ή κατεβαίνοντας. Αυτό συνέβη σ’ ένα από κείνα τα βρωμερά λεωφορεία που πήζουν στη λαϊκούρα ακριβώς εκείνες τις ώρες που είμαι υποχρεωμένος να τα χρησιμοποιώ.

Κι άλλη υποκειμενική άποψη

 

Ήταν σήμερα δίπλα μου στο λεωφορείο ένα από κείνα τα μυξιάρικα που, ευτυχώς, εκλείπουν σιγά σιγά, γιατί καμιά μέρα θα σκότωνα κανένα από δαύτα. Ο λεγόμενος, ένα τσογλάνι γύρω στα είκοσι έξι, τριάντα, μου την έδινε πολύ, όχι μόνο για το μακρύ λαιμό του σαν ξεπουπουλιασμένης γαλοπούλας, αλλά και γιατί είχε στο καπέλο του αντί για κορδέλα ένα λεπτό μελιτζανί κορδόνι. Α το κάθαρμα! Πόση αηδία μου προκαλούσε! Όπως λοιπόν είχε πολύ κόσμο στο λεωφορείο εκείνη την ώρα, έβρισκα την ευκαιρία, κάθε φορά που στριμωχνόμασταν για να κατέβει ή να ανέβει ο κόσμος, να του χώνω τον αγκώνα μου στα παΐδια του. Στο τέλος μου την κοπάνησε, πάνω που ήμουν έτοιμος να του τραβήξω ένα ξεγυρισμένο ξενύχιασμα. Θα του ’λεγα ακόμα, μόνο και μόνο για να τον φτιάξω, πως το παλτό του ήταν πολύ ανοιχτό στο πέτο.

Διευκρινιστικό

 

Σ’ ένα λεωφορείο (και να μη γίνει σύγχυση με το: Εσένα λέω, φορείο!), παρατήρησα (και όχι παρατύρισα) έναν τύπο μ’ ένα (και όχι τυπωμένα) καπέλο στολισμένο με (και όχι καπέλο στολής μένομε) ένα πλεγμένο κορδόνι (και όχι κορδωμένο πλεχτό). Είχε ένα λαιμό παρατεταμένο (και όχι ένα μελό παραπεταμένο). Οι άνθρωποι ήταν συνωστισμένοι (και όχι συν όστις μένει). Με κάθε απότομη κίνηση του οχήματος (και όχι οχύρωση του κινήματος), ο παραπλήσιος τον πατούσε (και όχι ο παραπατήσας τον πλησίαζε). Ο νεαρός έγινε άνω ποταμών (και όχι ο ποταμός έγινε άνω νεαρών), μόλις όμως άδειασε μετά μια θέση (και όχι μια άδεια σε μετάθεση), πηδώντας πήγε προς τα κει (και όχι ο πηδών ας πει μια προσταγή).

Αργότερα τον πήρε το μάτι μου που λες (και όχι αργό τεράτων πυρετό, μα τι μου λες), να μιλά με το φίλο του (και όχι να μήλα με το φύλλο του) για ένα κουμπί στο πανωφόρι του (και όχι για ένα αποκούμπι στο ανηφόρι του).

Ομοιοτέλευτο

 

Ένα μεσημέρι, μέσ’ στο καλοκαίρι, μπήκα στο S για να με μεταφέρει στου Σαμπερέ τα μέρη. Δεν φυσούσε αγέρι κι όπως είχε μαζευτεί εκεί μέσα ένα ασκέρι, κινδύνευα να κολλήσω μπέρι μπέρι. Ακούω ένα μακρυχέρη, λιγνό σαν αγιοκέρι, να βρίζει κάποιον: «μαουνιέρη», για τα πλήγματα που του επιφέρει και που τον κάνουν να υποφέρει. Κι ακαρτέρει κι ακαρτέρει, καταλαβαίνοντας πως είναι χαμένος από χέρι, παρατά το νταραβέρι και, ενώ όλος ο κόσμος επιχαίρει, την κοπανά σαν περιστέρι.

Τον ξαναείδα πιο πέρι, έξω απ’ το σταθμό του Σαιν Λαζέρι, που ’χε ανοίξει κουβεντέρι για το πέτο στο παλτέρι.

Σονέτο

 

Ένας φτωχοταλαίπωρος, που θύμιζεν απάχη,
μ’ ένα καπέλο παρδαλό και με λαιμό μακρύ,
περίμενε — τι βάσανο! — στη στάση ένα πρωί,
να ’ρθει το λεωφορείο του για να ριχτεί στη μάχη.

 

Σα στάθη ομπρός του τ’ όχημα, μέσα του είπε «όρμα!»,
τι η απαντοχή τον έλιωσ’ ώσπου νά ’ρθει εκείνο το S,
και νιώθοντας πρωτόγνωρες και άγριες ηδονές,
έδωσε μια και βρέθηκε στου κήτους την πλατφόρμα.

 

Αλίμονο όμως του ’λαχε μπροστά του ένα γομάρι,
που μια, δυο, τρεις δεν άντεξε, τον έβρισε αφού
σε κάθε απότομη στροφή του πάταε το ποδάρι,

 

μα πήε και κάθισε μακριά, να διαλυθούν τα νέφη.
Αργότερα, ένας φίλος του, στην πόρτα ενός σταθμού,
για ένα μικρό σκατόκουμπο του χάλασε το κέφι.

Ιταλισμοί

 

Κοντά στο μετσοτζόρνο ήρθε το λεωφορέττο. Αβάντι! είπα μέσα μου και μ’ ένα σάλτο ήμουνα τροβάτος στο γκρίζο μαρσεπιέτο του. Εκεί είδα ένα τζόβενο σαν αρλεκίνο: λούνγκος σαν κατσαβίδι και πάνω στην τέστα του φορούσε ένα καπέλο με γαρνιτούρα μία τρέσα. Ξαφνικαμέντε, τα ’βαλε με τον βιτσίνο του (ένα σινιόρε ντελικάτο, όλο φινέτσα), γιατί — λέει — του πατούσε τα ποδαρίνια του. Καπάτσος όμως καθώς ήτανε, μόλις είδε ένα καθισματίνο λίμπερο, πήγε πρέστο να ριποζάρει τον καβάλο του.

Ντόπο δυο ωρίνες, τον ξαναείδα τον κανάγια. Ήταν στην πιάτσα Σάντο Λάζαρο, κομπανία μ’ ένα αμίκο του τάλε κουάλε, που του ’δινε κονσίλιες για ένα μποτόνι στο παλτό του.

Φινάλε.

Αμερικανισμοί

 

Ένα ντέι, γύρω στο νούνι, πάνω στο μπούσι που μας πήγαινε στο Σαμπερέι, λουκάρω ένα τζούνιορ σαν κλόουν: το νέκι του ήταν δέκα ίντσες και στο χάτι του είχε αντί για ριμπόνι ένα στρίνγκο. Στα ξαφνικέισιον, ο τζούνιορ έγινε φουντούκια κι ακιουζάρισε ένα τζέντλεμαν πως του πάταγε τα φούτια. Πριν όμως ο άλλος του δώσει κάνα σουτ και τον βγάλει μπι-ελ-αρ, διάλεξε ένα άδειο τσέρι σ’ ένα κόρνερ και βγήκε άουτ.

Δυο ώρες αργότερα, πήρα ένα νέο σοκ: είδα ξανά τον σταρ του σκετς έξω απ’ το μπαρ της Κουρ ντε Ρόουμ. Ήταν μ’ ένα φρέντι του του ίδιου σεξ, που του ’δινε οπίνιες για το κολάρο της ρεντιγκότας του.

 

Χωριάτικο

 

Ελόου μας, ματάκια μ’, διν ίχαμ’ αυτούνα τα χαρτάκια με τσ’ αριθιμοί απού παν’, αλλά στου καρ’ ανιβίκαμ’ που να μην έσωνε. Μουόλις πατήσαμ’ του πόδι μας (τι πατήσαμ’ δηλαδή, που λέει ο λόγος — πιτάμεν’ ήμασταν), τι ζούληγμα ήταν δαύτου γιόκα μ’, τι στριμουξίδ’! Δουόσαμ’ τα χριέματ’ δόξα να ’χει ου Κύριους μη μας πουν και τιέπουτ’, κάναμ’ μια γυρουβουλιά μι τ’ ματ’ και τι βλέπουμ’ μαθές: ίνα ντ’ρεκ’ ίσαμ’ κει παν’ μι κατ’ λαιμά κι ίνα καπέλου Βαγγελίστρα μ’! Του καπέλ’ εί­χε τριγύρ’ μια πλιεξούδ’! Και τι τούνα τσίμπησε κει που καθόντανε, γυρνάει μαθές κι λέει κατ’ λόγια στουν κύριου που ’ταν σμα ’τ κι μια κι δυο ιπίγ’ κι καθ’σ.

Τι βλέπουν τα ματάκια μας στην πολ’! Αμ δι σ’ είπ’! Που τουν ματάδαμ’ το ντ’ρεκ! Μπρουστά σ’ ίνα μεγάααλου σπιτ’ που κι ιγώ διν ξέρου τι ’ντουνα, να τους πάλ’ πάαινε κι ιρχούντανε μ’ ιν’ άλλου ντ’ρεκ ίδιου μπόι κι αμ τι θαρρείς που του ’κρέεν τ’ άλλου ντ’ρεκ ίδιου μπόι; Του ’κρεν «αυτούν’ τ’ κουμπί πριέπ’ να τ’ ράψ’ λίγου πιου παν’ να σ’ χαρώ». Σ’ αρσ’; Αυτά του ’κρεν’ του ντ’ρεκ τ’ άλλου ντ’ρεκ ίδιου μπόι.

Μάγκικο

 

Νταν μεσημέρι καβαλάω το ες. Σκάω τα λεφτά ως είναι φυσικόν και προχωράω στα παραμέσα. Να σου που λες κι ο δικός σου, ένας φιόγκος μ’ ένα σβέρκο σα τηλεσκόπιο κι ένα σπάγκο στην καπελαδούρα. Εγώ το κόβω το παιδί να πούμε γιατί έχει χάζι, όταν όλως αιφνιδίως γυρνά στον παραδίπλα και του τη βγαίνει ούτω πως: Λίγη προσοχή δε βλάφτει, πάτα και λίγο λεωφορείο, πώς μου ξηγιέσαι έτσι, κοντεύεις να μου δώσεις τα νύχια μου στο χέρι, και ούτω καθεξής. Πάνω που αδειάζει όμως μια θέση, γίνεται μπουχός και μην τον είδατε.

Διελθών αργότερα της Κουρ ντε Ρομ, τον ξαναπαίρνει ο οφθαλμός μου να ’χει πιάσει λακριντί μ’ έναν άλλο φιόγκο, σουλούπι τάλε κουάλε. Και τι γυρνάει ο δικός του και του λέει! Να ράψει κι άλλο ένα κουμπί άμα λάχει στο μπαρντεσού του!    (πηγή)

Τα υπόλοιπα φίλοι μου στο βιβλίο που νομίζω θα σας ενθουσιάσει!!! Φιλάκια πολλά! 🙂

Και μην ξεχάσετε να διαβάσετε την συμμετοχή της Μαρίας Κανελλάκη, με δυο κείμενα εμπνευσμένα από  φωτογραφία του καλού φίλου της Μαρίας, Θάνου Τσάκαλου!!

Δύο κείμενα από την Αγριμιώ μας, εμπνευσμένα από τον πίνακα του Jake Dale , Barro Yarda Totem Djunba!!!!

Δυο κείμενα από την Άννα , εμπνευσμένα από τον πίνακα του Ρενέ Μαγκρίτ, Η αυτοκρατορία του φωτός ( L’Empire des Lumieres, 1954)!!!

 

 

Advertisements

32 thoughts on “Ασκήσεις ύφους

  1. Πολύ έξυπνο και τόσο αληθινό!
    Πόσες φορές έχει τύχει σε όλους μας να βλέπουμε ή να ακούμε κάτι και ο καθένας να έχει την δική τους άποψη για το τι είδε ή άκουσε;
    Πάντα!
    Ετσι ακριβώς είναι, αυτός σκέφτηκε 99, φαντάσου τώρα να ρωτήσεις 1000 ανθρώπους θα πάρεις 1000 διαφορετικές απαντήσεις!
    Φοβερό και πολύ λογικό γιατί ο κάθε άνθρωπος δίνει απαντήσεις σε σχεση με τον δικό του χαρακτήρα, βιώματα, ψυχοσύνθεση!
    Κοινώς δεν βγαίνει άκρη!
    Χαχαχα!
    Πολλά φιλιά την καλημέρα μου!

    • Ναι έτσι ακριβώς είναι Ελενά μου!! Τα πάντα τελικά μπορεί να είναι τόσο υποκειμενικά!! Κι εγώ πρόσφατα το διάβασα και κατενθουσιάστηκα από το πνεύμα και την ευφυία του!!
      Φιλάκια πολλά πολλά καλό μου και πάλι πολύχρονη σήμερα!! 🙂

  2. Καλημέρα Μαριλενάκι!
    Πολύ καλό, νομίζω πως οι ασκήσεις αυτές είναι για όλες τις ηλικίες 🙂
    Αγαπημένος ο μάγκικος τρόπος 🙂
    Πολλά φιλιά!

    • Σίγουρα Κατερίνα μου, γιατί και σαν αναγνώστης να το δεις και σαν πείραμα για να γράψεις είναι το ίδιο ευχάριστο κι αποκαλυπτικό θα λεγα!! Κι εγώ το πιστεύω ότι είναι για όλους!!
      Ο μάγκικος είχε πολύ γέλιο!! Σκέφτομαι και τον μεταφραστή πόσο δύσκολο θα πρέπει να του ήταν να εφαρμόσει στα ελληνικά το χιούμορ του πρωτότυπου βιβλίου!! Εξαιρετική δουλειά!!
      Φιλάκια πολλά!! 🙂

  3. Αχαχαχα! Αξίζει τον κόπο νομίζω να διαβαστεί κάτι τόσο πρωτότυπο!! Στη λίστα συμπεθερόνι μου, στη λίστα! Πολλά γλυκά φιλιά και καλή σου μέρα 🙂

  4. Εξαιρετική ανάρτηση, Μαριλένα μου!!
    Τη διάβασα και προβληματίστηκα: σαφώς και παίζει ρόλο η οπτική γωνία… όμως, 99 διαφορετικές οπτικές γωνίες για να περιγραφεί ένα γεγονός;! Πραγματικά, δεν το βάζει ο νους μου αυτή τη στιγμή πώς θα μπορούσαν να είναι οι άλλες…
    Το βιβλίο δεν το ήξερα, όλα όσα παρέθεσες όμως τα βρήκα ενδιαφέροντα, διδακτικά και χρήσιμα. Κάποια στιγμή θα προσπαθήσω να με δοκιμάσω, να κάνω κάποιες από τις παραπάνω ασκήσεις πάνω σε ένα χ,ψ περιστατικό και να δω τι θα καταφέρω.
    Σε φιλώ και σε ευχαριστώ για τις πληροφορίες!

    • Πραγματικά όντως το βιβλίο είναι πρωτοποριακό!! Φαντάζομαι πόσο δύσκολο θα ταν για τον συγγραφέα να ανακαλύψει όλους αυτούς τους τρόπους αλλά και για τον μεταφραστή για να ναι ακριβής στο πνεύμα του βιβλίου!!
      Αξίζει Ελλη μου και να το χαρείς στην ανάγνωση αλλά και να πειραματιστείς με την γραφή!!!
      Σε φιλώ γλυκά!! 🙂

  5. Οσα γράφει τό βιβλίο τά βρήκα πολύ ενδιαφέροντα καί χρήσιμα Μαριλένα μου!!Οσο ζώ,μαθαίνω!!!Καλό απόγευμα κούκλα μου!!Φιλάκια!!

  6. Μα δεν είναι μαγικό; Αυτό δεν είναι το ζητούμενο; Η ανομοιογένεια στην ανθρώπινη οπτική. Αλίμονο αν είχαμε ομοιόμορφη σκέψη και «γλώσσα». Πολύ ενδιαφέρουσα η πρότασή σου Μαριλένα μου. Και είναι όλα τα αποσπάσματα υπέροχα δοσμένα. Ξεχώρισα βέβαια κι εγώ το μάγκικο και τους αμερικανισμούς. Ίδρωσα μέχρι να το αποκρυπτογραφήσω 🙂
    Φιλιά πολλά και μια γλυκιά καληνύχτα!

    • Χαχαχα!! Φαντάσου ιδρώτα που θα ριξε κι ο μεταφραστής Μαράκι μου!! Είναι από όλες τις απόψεις αριστούργημα το βιβλίο και τονίζει επάξια αυτό που λες, την ανάγκη για ανομοιογένεια!!
      Τα φιλιά μου σου στέλνω κανελλάκι μου ταλαντούχο!! 🙂

  7. Να δω στο τέλος που θα φτάσει η λίστα μου…χαχα…μόνο προσθέτω προς το παρόν!!
    Κι αυτό αξίζει να προστεθεί πιστεύω!
    Να είσαι καλά…φιλιά πολλά!

    • Να σαι καλά Δημητρούλα μου!! Σε ευχαριστώ πολύ για τις ευχές!! Από μικρή με γιορτάζουν στο πρώτο όνομα, αλλά την έχω την αδυναμία μου στο δεύτερο!! 😉
      Φιλάκια πολλά πολλά καλή μου!! 🙂

  8. Καλ τι ωραιο! Γελασα πολυ και ειναι καταπληκτικη ιδεα ασκησης του λογου!
    Μα εγω για αλλο ηρθα!
    Χρονια πολλα να ευχηθω, με υγεια, αγαπη και δημιουργικοτητα! Φιλια!

    • Σε ευχαριστώ τόσο πολύ πεταλουδένια μου για τις ζεστές ευχές!! Συνήθως το Μαρία γιορτάζω αλλά την έχω την αδυναμία μου στην Ελένη!!
      Να σαι καλά!!
      Φιλάκια πολλά! 🙂

  9. Μμμμ πολυ ενδιαφερον αναρτηση!
    Δεν ειχα ακουστα το βιβλια αλλα δειχνει ακρως ενδιαφερον!

    Φιλακια Μαριλενακι γλυκο! ❤

    • Σε ευχαριστώ πολύ πολύ Βίκυ μου για τις όμορφες ευχές σου!!
      Σαν Μαρία με γιορτάζουν από μικρή αλλά η αδυναμία μου είναι το Λενιώ!! 😉
      Ζεστά φιλιά κι αγκαλιά!!!

  10. Ειναι πολυ εξυπνο ….μπραβο Μαριλενα μου απολαυσα το διαβασμα του και τις διαφορετικες εκδοχες! φιλια!

  11. Μαρινέλα μου γεια σου! Αν και καθυστερημένα εγραψα τις δυο ιστορίες. Σ’ ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου εδωσες. Καλό βράδυ!

    • Σε ευχαριστώ πολύ για την συμμετοχή σου Αννα μου!! Καθόλου καθυστερημένα, δεν υπήρχε όριο χρόνου εξάλλου!!
      Να σαι καλά και να δημιουργείς καλή μου!! Σε φιλώ και τρέχω να σε διαβάσω!!! 🙂

  12. αχαχαχαχα!
    Θα αφήσω στην άκρη τα περί ύφους και διαφορετικής οπτικής…τα κάλυψαν οι φίλες παραπάνω. Πειράζει που έλιωσα στο αμερικάνικο γιατί εγώ το έχω ζήσει από πρώτο χέρι; Τα πρώτα χρόνια έτσι μιλούσε κι ο μπαμπάς μου ! «γύρω στο νούνι, πάνω στο μπούσι» αχαχαχα σαν να τον ακούω!!!!

    Αγάπη γιόρταζες την Τετάρτη; Κι εγώ σε έχασα! Ας όψονται τα γεγονότα! Χρόνια πολλά και καλά ομορφιά μου , πάντα δημιουργικά !
    Φιλάκια ♥

    • Χαχαχα!! Εχω ακούσει κι εγώ τέτοια κι είναι όντως πολύ αστεία αλλά τι να κάνουν κι οι άνθρωποι!! 🙂 Σε ευχαριστώ πολύ και για τις ευχές σου μπουκλί μου!! Συνήθως το Μαρία γιορτάζω αλλά δεν λέω όχι και στο Λενιώ!!!
      Φιλάκια πολλά Αριστέα μου και καλό σ/κ να χεις!!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s