Ποίηση Γιώργου Σαραντάρη

Coquetterie macabre

Φιλάρεσκη ἡ ψυχή μου·
τὸ ὑποψιάζομαι
ὅταν θυμᾶμαι τὰ ὄνειρα
ὅταν παρατηρῶ τὴ μνήμη μου
καὶ τὰ παράπονα ποὺ βγάζει·
φιλάρεσκη ἡ ψυχή μου
θὰ τὸ ὁμολογήσει στὸν ἑαυτό μου
κάποτε
ἀλλὰ ἴσως καὶ ποτὲ.

Απόψε οι κοκόττες

Απόψε οι κοκόττες δεν γυαλίζουνε στους δρόμους
σαν βιτρίνες
σαν ψεύτικα μαργαριτάρια·
έχουν φωτιές στα πρόσωπα
και περπατάνε βιαστικές,
και δεν χαρίζουνε χαμόγελα βαμμένα
τσαλακωμένα.

Σαν να βυζαίνουν…

Σαν να βυζαίνουν μια φωνή που δεν ακούγεται
Σαν να γλιστρούν πάνω σε δάση με φύλλα αργυρόηχα
Σαν να δοκιμάζουν έναν περίπατο στα χιόνια
Και να μην ξέρουνε το κρύο
Τα νήπια ακολουθάνε την τροχιά τους
Στον έναστρο ουρανό
Κι οι άνθρωποι φοβισμένοι κοιμούνται
Κοιμούνται μέσα στις αμαρτίες
Μέσα στις αμαρτίες νοσταλγούν
Τα πρώτα ρόδα
Τα πρώτα φώτα
Εκείνα που τους έδωκαν τον ύπνο
Και που η μνήμη άξαφνα τ’ αναζητά
Για να τα φέρει πλάι στα κοράκια
Της τωρινής μας μέρας.

Δεν θα ψοφήσει ο ήλιος

Δεν θα ψοφήσει ο ήλιος

Εμείς το ξέρουμε
Γι’ αυτό μαζεύουμε
Αχτίδες
Και τις φυλάγουμε.

Η Αντιγόνη κλαίει

Η Αντιγόνη κλαίει
Η Αντιγόνη του άλλου καιρού
Ανοίγει τα μάγουλα
Και πετιέται η ψυχή της μπροστά
Φωνάζει: Πηγαίνετε αδελφοί
Πηγαίνετε καταραμένοι
Όπως ο βήχας σύρριζα με τους γκρεμνούς
Να κοιμηθείτε μες στις βαθιές χαράδρες

Ένας λόφος υπάρχει σε όλην την πλάση
Γεμάτος θύματα.

Να φας την καρδιά…

Να φας την καρδιά ενός καρπουζιού
Και σαν το καρπούζι να πέσεις να κοιμηθείς
Να τρέξεις με τα παιδιά πλάι στο ρυάκι της γειτονιάς
Εκεί που τη νύχτα φυτρώνει η πανσέληνος
Μουδιάζει μια ψυχή και σου κάθεται στο στήθος
Ξυπνάνε τα ζώα και φέρνουν γύρους
Για να διασκεδάσουν τη σιωπή
Τη σιωπή όπου βάζεις το κεφάλι
Και το παίρνεις πίσω γιομάτο χαράματα
Σαν να λούστηκε μέσα σε όρθρους
Και σε πετάματα πουλιών

Νὰ κοιμᾶσαι νηστικός

Νὰ κοιμᾶσαι νηστικός σὲ μία σοφίτα
Νὰ εἶσαι ὁ τεμπέλης τοῦ σπιτιοῦ
Νὰ γίνεσαι σκουπίδι
Ὅταν ἀνοίγεται ἕνα λερωμένο στόμα
Θὰ σηκώσω τὸ γιακὰ
Γιὰ νὰ φύγω σὰν ἕνας λῃστὴς
Ἀπὸ τὸ δικό μου σπίτι
Θὰ κοιμηθῶ στοὺς δρόμους
Γιὰ νὰ νιώσω ὁλάκερη τὴν πολιτεία
Νὰ τουρτουρίζει μαζί μου
Στὸ παλτό μου ἔχω ἕνα λεκὲ
Ἀλλὰ εἶναι καλὸ ποὺ δὲν τὸν βλέπω
Θὰ τὸ ξαπλώσω χάμω
Καὶ θὰ στρωθῶ πάνω του
Νὰ πιῶ λίγη βραδυὰ
Στὴ γωνιὰ τοῦ ἔρημου κήπου
Θὰ αἰστανθῶ τὴ σελήνη
Ὅπως δὲν αἰστάνθηκα τίποτε
Στὴ ζωή μου
Θὰ τὴν αἰστανθῶ στὰ χείλια μου
Σὰν ἕνα ἀχλάδι
Στὰ μάγουλα
Σὰν ἄλλα μάγουλα.

Ἄλλοτε η θάλασσα…

Ἄλλοτε ἡ θάλασσα μᾶς εἶχε σηκώσει στὰ φτερά της
Μαζί της κατεβαίναμε στὸν ὕπνο
Μαζί της ψαρεύαμε τὰ πουλιὰ στὸν ἀγέρα
Τὶς ἡμέρες κολυμπούσαμε μέσα στὶς φωνὲς καὶ τὰ χρώματα
Τὰ βράδια ξαπλώναμε κάτω ἀπ᾿ τὰ δέντρα καὶ τὰ σύννεφα
Τὶς νύχτες ξυπνούσαμε γιὰ νὰ τραγουδήσουμε
Ἦταν τότε ὁ καιρὸς τρικυμία χαλασμὸς κόσμου
Καὶ μονάχα ὕστερα ἡσυχία
Ἀλλὰ ἐμεῖς πηγαίναμε χωρὶς νὰ μᾶς ἐμποδίζει κανεὶς
Νὰ σκορπᾶμε καὶ νὰ παίρνουμε χαρὰ
Ἀπὸ τοὺς βράχους ὡς τὰ βουνὰ μᾶς ὁδηγοῦσε ὁ Γαλαξίας
Καὶ ὅταν ἔλειπε ἡ θάλασσα ἦταν κοντὰ ὁ Θεός

Ο Γιώργος Σαραντάρης (Κωνσταντινούπολη, 20 Απριλίου 1908 – Αθήνα, 25 Φεβρουαρίου 1941) ήταν Έλληνας ποιητής, φιλόσοφος και δοκιμιογράφος της Γενιάς του ’30. Γόνος οικογένειας Ελλήνων εμπόρων με καταγωγή από  Λεωνίδιο Αρκαδίας που διέμεναν Ιταλία, είχε την ευκαιρία να ανατραφεί σε αστικό και σχετικά προοδευτικό, σε σχέση με τα ελληνικά δεδομένα, περιβάλλον. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Μπολόνια στην Ιταλία, όπου έζησε από το 1910 έως το 1931. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα ωστόσο, τον κέρδισε η ποίηση. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Γιώργος Σαραντάρης εμφορούμενος από συναισθήματα φιλοπατρίας συμμετείχε στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο στην πρώτη γραμμή του Αλβανικού μετώπου, όπου αρρώστησε από τύφο. Πέθανε ύστερα από την επιστροφή του στην Αθήνα το 1941.

Η ποίηση του Γιώργου Σαραντάρη υπήρξε αρκετά πρωτοποριακή για τα δεδομένα των ιδεών που επικρατούσαν την εποχή του Μεσοπολέμου στους αθηναϊκούς λογοτεχνικούς κύκλους. Υπήρξε λάτρης της λεγόμενης «καθαρής ποίησης». Έχοντας γνώση των ευρωπαϊκών διανοητικών κι αισθητικών ρευμάτων, χρησιμοποίησε στα ποιήματά του τον ελεύθερο στίχο, ενώ στις αναζητήσεις του περιέλαβε προβληματισμούς που έλκουν την επιρροή τους από την ιταλική ποίηση, το έργο του Ντοστογιέφσκι, από τις φιλοσοφικές ιδέες του Νίτσε, του Σαίρεν Κίρκεγκωρ αλλά και από τον υπαρξισμό. Το έργο του δεν συνάντησε ευρεία αποδοχή στην εποχή του, επηρέασε ωστόσο την ελληνική ποίηση βαθιά και ουσιαστικά.

Η συμβολή του αναγνωρίστηκε από τον Οδυσσέα Ελύτη, ο οποίος επηρεάστηκε σαφώς από συμβολικές εικόνες που κυριαρχούν στο έργο του Σαραντάρη: γυναίκα, θάλασσα, μοναξιά, ουρανός, πουλιά. Για τον λόγο αυτό, ο νομπελίστας Ελύτης, πέραν του ότι έχει αφιερώσει στον ποιητή το ποίημα Γιώργος Σαραντάρης κάνει ειδική μνεία γι’ αυτόν στο έργο του Ανοιχτά Χαρτιά (Ίκαρος 1974) όπου αναφέρει για τον πρόωρο χαμό του ποιητή, αλλά και για την σχέση του με τα λογοτεχνικά σαλόνια της εποχής τα εξής: «Ήταν η μόνη και πιο άδικη απώλεια […] Θέλω απροκάλυπτα να καταγγείλω το επιστρατευτικό σύστημα που επικρατούσε την εποχή εκείνη και που, δεν ξέρω πως, κατάφερε να κρατήσει στα γραφεία και τις επιμελητείες όλα τα χοντρόπετσα θηρία των αθηναϊκών ζαχαροπλαστείων και να ξαποστείλει στην πρώτη γραμμή το πιο αγνό και ανυπεράσπιστο πλάσμα. Έναν εύθραστο διανοούμενο που μόλις στεκόταν στα πόδια του, που όμως είχε προφθάσει να κάνει τις πιο πρωτότυπες και γεμάτες από αγάπη σκέψεις για την Ελλάδα και το μέλλον της». (πηγή)

Εδώ το δεύτερο αφιέρωμα στα ποιήματα του Γιώργου Σαραντάρη.

Advertisements

8 thoughts on “Ποίηση Γιώργου Σαραντάρη

  1. Πολύ ενδιαφέρον το ‘αφιέρωμά’ σου στον ποιητή Σαραντάρη. Τι ειρωνία της τύχης που πέθανε τόσο νέος και δεν ‘σαραντάρισε’ !
    Καλό μήνα,Μαριλένα μου και πολλά φιλάκια!

  2. Εξαίρετο αφιέρωμα και συγχαρητήρια Μαριλένα……μας έδωσες την ευκαιρία να μάθουμε πράγματα για έναν εξαίρετο ποιητή. Ευχαριστούμε ειλικρινά.

  3. Καλό μήνα Μαριλένα μου!!Πολύ καλή η παρουσίαση τού ποιητή Σαραντάρη,πού ομολογώ πρώτη φορά τόν άκουω!!!Πολύ προχώ γιά τήν εποχή του!!!Καλά πλατσουρίσματα σού εύχομαι!!!Πολλά φιλάκια κοριτσάκι μου!!!!

  4. Παράθεμα: Ποίηση Γιώργου Σαραντάρη, #2 | marilenaspotofart

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s