Ε, και να ξερες Άλντους …

Ήταν το 1949 όταν πρωτοεκδόθηκε ένα βιβλίο που έμελλε να χαρακτηριστεί προφητικό. Συγγραφέας, Τζώρτζ Όργουελ. Τίτλος, 1984.

Για όσους φίλους δεν έχουν διαβάσει το βιβλίο (παρακαλώ σπεύστε να το διαβάσετε ή να δείτε τουλάχιστον την ταινία), πρόκειται για ένα δυστοπικό μυθιστόρημα, με πολιτικά και κοινωνικά μηνύματα. Εδώ, οι άνθρωποι βρίσκονται υπό συνεχή παρακολούθηση, 24 ώρες το 24ωρο, από την κυβέρνηση. Ζούνε υπό το καθεστώς του πολέμου κι βρίσκονται διαρκώς σε συνθήκες που καταπιέζουν τον εαυτό τους είτε σε επαγγελματικό είτε σε προσωπικό επίπεδο. Η πιο χαρακτηριστική φράση του βιβλίου, που ναι γνωστή ως και σήμερα είναι η περιβόητη: ο Μεγάλος Αδερφός σε παρακολουθεί.

Παντού καιροφυλαχτεί η υπόνοια, ο φόβος ότι όχι μόνο αν πράξει αλλά κι αν ακόμα σκεφτεί κάποιος κάτι που δεν θα ήθελε ο Μεγάλος Αδερφός, αυτό θα ναι ολέθριο λάθος που τιμωρείται με βασανιστήρια ή κι ακόμα και με τον θάνατο. Δεν υπάρχει η έννοια της ελεύθερης βούλησης, της ελεύθερης και μη κατευθυνόμενης σκέψης. Κάθε υπόνοια ελευθερίας έχει καταπατηθεί πριν καν γεννηθεί.Έλεγχος υπό τον φόβο και το άγρυπνο βλέμμα του Μεγάλου Αδερφού.

Πολλά έχουν γραφτεί για το βιβλίο και πόσο προφητικό έχει φανεί στην σύγχρονή μας κοινωνία. Αλήθεια, έχουμε σκεφτεί ποτέ κατά πόσο ήμαστε ελεύθεροι να σκεφτόμαστε και να κρίνουμε γεγονότα και καταστάσεις δίχως κατευθυντήριες γραμμές; Κατά πόσο άραγε πράττουμε έτσι; Κι είναι τελικά αλήθεια ότι έχει κάποιος πάνω από τον σβέρκο του κάποιον άλλον, ή μιαν ιδέα, ή μια δυσθεώρητη εξουσία που τον εξαναγκάζει να φέρεται ή να μην φέρεται ανάλογα;

Κάπου εδώ έρχεται ο Άλντους, που τα έγραφε πολύ νωρίτερα από τον Τζώρτζ και που τελικά, η σύγχρονη κοινωνία δικαιώνει το δικό του όραμα απόλυτα για την εξέλιξη της κοινωνίας. Και μη χειρότερα, θα πω εγώ..

Έτος, 1932. Συγγραφέας, Άλντους Χάξλεϋ. Τίτλος βιβλίου, Θαυμαστός καινούριος κόσμος. Δυστοπικό μυθιστόρημα κι αυτό, με πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις. Μια εφιαλτική, προφητική ενατένιση ενός τέλειου τεχνοκρατικά πολιτισμού, μίας μελλοντικής κοινωνίας που βασίζεται στον φυσικό και ψυχολογικό καταναγκασμό. Εδώ μπαίνουν πιο ενεργά στο παιχνίδι της εξουσίας τα επιτεύγματα της τεχνολογίας, η γενετική μηχανική. Σε αυτό το βιβλίο πια μιλάμε για την κατάκτηση του πολυπόθητου παραδείσου από τον άνθρωπο. Εδώ δεν υφίσταται απολύτως καμιά εξωτερική απειλή. Οι άνθρωποι ευημερούν ,ζουν με απόλυτη ασφάλεια. Οι ηδονές είναι διάχυτες ακόμα και από την παιδική ηλικία των ανθρώπων,  κι οι ίδιοι δεν έχουν φαινομενικά κανένα λόγο να διαμαρτυρηθούν, να επαναστατήσουν. Έννοιες και θεσμοί όπως πχ η οικογένεια, έχουν εκλείψει κι η συλλογική μνήμη είναι ανύπαρκτη. Είναι όμως πραγματική ή επίπλαστη αυτή η ουτοπική ευτυχία της κοινωνίας; Κι αν είναι επίπλαστη γιατί δεν ανησυχεί ο κόσμος; Γιατί δεν επαναστατεί;

Οι άνθρωποι αναπαράγονται τεχνητά και μαζικά σε κρατικά κέντρα επωάσεως και αναπτύσσονται μέσα σε φιάλες. Χωρίζονται από τη στιγμή της γονιμοποίησης σε τάξεις (Α, Β, Γ, Δ, Ε), ανάλογα με τον τελικό κοινωνικό και επαγγελματικό προορισμό τους. Τα ωάρια που ανήκουν στις τρεις κατώτερες τάξεις κλωνοποιούνται δημιουργώντας φουρνιές ομοιόμορφων ανθρώπων, που θα χρησιμοποιηθούν ως εργάτες σε εργοστάσια. Τον τυποποιημένο αυτόν κόσμο αναστατώνει ο Τζον, νεαρός που γεννήθηκε σε «καταυλισμό αγρίων» και μεγάλωσε διαβάζοντας Σαίξπηρ. «Πόσο πανέμορφη είναι η ανθρωπότητα!» λέει, όπως η Μιράντα στην «Τρικυμία» του Σαίξπηρ. «Ω, θαυμαστέ, καινούργιε κόσμε», αναφωνεί.

Το μυθιστόρημα οφείλει τον τίτλο του ακριβώς σε αυτήν τη φράση από την τραγωδία του Σαίξπηρ, ο οποίος είναι απαγορευμένος στο Παγκόσμιο Κράτος επειδή η ανάγνωση των έργων του διεγείρει τα πάθη και αναστατώνει την ψυχή. Θύμα λογοκρισίας έπεσε και το μυθιστόρημα του Χάξλεϋ: το 1932 απαγορεύτηκε στην Ιρλανδία για τη γλώσσα του και διότι αντιτίθεται στη θρησκεία και στην οικογένεια· μεταξύ 1932 και 1937 είχε απαγορευθεί στην Αυστραλία· το 1967 απαγορεύτηκε στην Ινδία ως έργο «πορνογραφικό». Στις ΗΠΑ προκαλεί σταθερά -σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου Αμερικανικών Βιβλιοθηκών- πολλές ενστάσεις… (πηγή)

Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν σκιτσάκια, ευτυχώς και μεταφρασμένα, που συγκρίνουν τα δυο αυτά βιβλία στο είδος της κοινωνίας που το καθένα θεωρεί ότι θα επικρατήσει μελλοντικά:

Δεν είναι τραγική η διαπίστωση ότι ο Χάξλεϋ είχε απόλυτο δίκιο τελικά; Μήπως δεν το ζούμε στην καθημερινότητά μας; Αυτήν την αποχαύνωση. Αυτόν τον υπέρμετρο βομβαρδισμό πληροφοριών που μόνο ενεργητικούς δεν μας καθιστούν. Αυτήν την μαζική προβατοποίηση μέσω της τηλεόρασης. 

Κάτσε να δεις πως το πε κι ο Άλντους: Θα σας αρέσει η σκλαβιά σας, θα στε δούλοι με την συναίνεσή σας..

Για τους φίλους που θα θελαν να διαβάσουν ή να ξαναδιαβάσουν το βιβλίο Θαυμαστός καινούριος κόσμος, το βρήκα ελεύθερο στο διαδίκτυο εδώ. Η ανάρτηση, απλά τροφή για σκέψη. Το μέλλον είναι σήμερα. Σας φιλώ! Για την ιστορία, τα βιβλία τα πρωτοδιάβασα στα 18,19 για μια εργασία, στο μάθημα της Πολιτικής Κοινωνιολογίας. Στα 30 τόσο όμως έχοντας άλλα μάτια, ήταν διαφορετική η ανάγνωση… 

Advertisements

17 thoughts on “Ε, και να ξερες Άλντους …

  1. Mαριλένα μου καλημέρα.
    Δεν εχω διαβασει το βιβλίο μόνο αποσπάσματα που έχω βρει στο διαδίκτυο αλλά ουτε τη ταινία έχω δει.
    Έχει τυχει όμως να βρεθώ παρούσα σε συζήτηση όπους κάποιος άνθρωπος αναφέρθηκε έντονα στο βιβλίο και στον συγγραφέα, με αποτελεσμα να την ακούσω και να ενημερωθω.
    Επισης, μεσω εσένα, ενημερώθηκα ακόμη περισσότερο.
    Το μόνο που μένει πια είναι να σχηματίσω και την δική μου άποψη, εφόσον μάλιστα μας δίνεις τη πηγή που ελεύθερα μπορούμε να το διαβάσουμε, δεν έχω παρα να την ακολουθήσω άμεσα.
    Σε ευχαριστώ.

    Τα φιλά μου.

    • Κική μου αν μπορείς διάβασέ τα και τα δυο, και το 1984 και τον Θαυμαστό καινούριο κόσμο κι είμαι σίγουρη θα κολλήσουν στο μυαλό σου τόσο που και να θες , δεν θα μπορείς να τα ξεφορτωθείς.. Σε ευχαριστώ πολύ πολύ για την κατάθεσή σου!! Φιλιά πολλά καλή μου!!

  2. Και τα δύο βιβλία είναι σπουδαία λογοτεχνήματα. Το καθένα προμηνύει ένα πιθανό ζοφερό μέλλον στο οποίο δεν θα υπάρχει χώρος για τους διαφορετικούς, για όσους σκέφτονται… Προσωπικά, δικό μου αγαπημένο είναι το «1984». Θεωρώ ότι είχε πολύ πιο στροτή αφήγηση από τον Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο και η ερωτική ιστορία του Σμιθ (και το τέλος της περισσότερο από όλα) με έχει χαράξει μέχρι και σήμερα! Πολύ όμορφη παρουσίαση!

    • Να σαι καλά Ιώ μου!! Επειδή είχα δει και την ταινία, η σκηνή με τα ποντίκια δεν ξεκόλλησε ποτέ από το μυαλό μου… Σε καταλαβαίνω απόλυτα!! Οταν καταφέρεσαι εναντίον του αγαπημένου σου και μετά απλά προσπερνάς σαν να μην υπήρξε ποτέ.. Η διάβρωση του είναι σου. Το 1984 ήταν και για εμένα συγκριτικά με τα δυο, πιο αγαπημένο!! Σε ευχαριστώ για την άποψή σου!! Φιλάκια κοπέλα μου!!

  3. Το μέλλον είναι σήμερα

    Πόσο προφητικοί είναι κάποιοι άνθρωποι!
    Γνωρίζω , αγωνιώ, προβληματίζομαι, συμμερίζομαι…
    Έχω σκεφτεί πολλάκις να κάνω ανάρτηση για τη ψυχολογία της μάζας, αλλά νιώθω ότι είμαι λίγη … Λες να κάνουμε σύμπραξη; Εσύ από την κοινωνιολογία κι εγώ από τη ψυχολογία;
    Πάρα πολλοί στο διαδίκτυο επισημαίνουν τον κίνδυνο Μαρλέν μου. Πόσοι δίνουν βάση αναρωτιέμαι…

    Χαιρετώ.
    Τα φιλιά εννοούνται….

    • Καρδιά μου σε καταλαβαίνω απόλυτα τι θες να πεις και τον φόβο που νιώθεις!! Χρόνια διαβάζω άρθρα, κοιτώ βιντεάκια σχετικά, και πάλι νιώθω στην κορυφή του παγόβουνου.. Δηληδή πέρασα και δεν ακούμπησα.. Τόσο επιδερμικά..
      Είμαι σίγουρη πως γνωρίζεις και για τον ανηψιό του Φρόυντ.. Να ξέραμε νωρίτερα!! Να ξέραν κι άλλοι!! Διάβασε κι εδώ αν θες, από τα άρθρα που φυλώ και τα χω λιώσει στο διάβασμα..
      http://www.ramnousia.com/2010/05/blog-post_1077.html
      Και βέβαια να κάνεις ανάρτηση!! Μπορεί αρκετοί να προσπεράσουν αλλά άλλοι τόσοι θα βγουν κερδισμένοι.. Εστω η σκέψη να πάει κι εκεί!! Να ξεκολλήσουμε από την τσιχλόφουσκα!! Ωραία κι αυτή, δεν λέω αλλά μπάστα!! Φιλάρες!!

  4. Σπουδαία ανάρτηση Μαριλένα μου.
    Δυστυχώς και οι δύο προμηνύουν το ίδιο αποτέλεσμα μέσα από διαφορετικούς δρόμους.
    Είτε μας κατακλύζει η πληροφορία και μας κατευθύνει, είτε μας στερούν τους πόρους, η ουσία είναι πως μας θέλουν κοιμισμένους και νωχελικούς.

    Σου εύχομαι καλό ΣΚ!
    Φιλάκια!

  5. Νομίζω ότι έχουν κοινό παρονομαστή. Την υποδούλωση του ανθρώπου. Είτε μέσω της εικονικής απόλαυσης, είτε μέσω της απαγόρευσης, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο του Χάξλεϋ και να’σαι καλά που μας δίνεις το σύνδεσμο να το κατεβάσουμε. Θέλω να πιστεύω πως ο άνθρωπος είναι ένα απρόβλεπτο ον και πάντα υπάρχει το ενδεχόμενο να αντιδράσει, στα όποια σχέδια τον θέλουν πλήρως υποταγμένο.
    Μαριλένα ήταν πολύ ενδιαφέρον το άρθρο σου. Τα σκίτσα δε, περιγράφουν απόλυτα τη ζοφερή πραγματικότητα.
    Καλό σαββατοκύριακο Μαριλένα μου!

  6. Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο. Από τα λίγα που μπορώ να ξέρω καλή μου Μαριλένα είναι ότι ζούμε σήμερα στην κοινωνία που αυτοί οραματίστηκαν πριν πολλά χρόναι.
    Την αγάπη μου καλή μου φίλη.

  7. Ο Προβληματισμός που εισάγουν τα βιβλία είναι πολύ σοβαρός και ιστορικά μεγάλος. Βέβαια οι προσεγγίσεις και των δύο συγγραφέων αδυνατούν να εξηγήσουν τις εξελίξεις που περιγράφουν. Δεν μπορούν νομοτελειακά να δώσουν ερμηνεία για την μετατροπή αυτή της εξουσίας, δεν εξηγούν τις εξελίξεις στο πεδίο της οικονομίας και των σχέσεων παραγωγής.
    Παρ’ όλα αυτά δεν αναιρείται η σημαντικότητα του έργου.
    Όμως ο Όργουελ Μαριλένα μου από το 1949 και μετά ο ρόλος του ταυτίστηκε με αυτό που …κατήγγειλε. Απόλυτος συνεργάτης των Αγγλικών μυστικών υπηρεσιών (φαντάζομαι το ξέρεις), έφτασε στο σημείο πλέον να «δίνει» αριστερούς αγωνιστές μέσα στο ίδιο του το κράτος.
    Κατάντια ελεεινή και κρίμα.
    Καλό βράδυ να έχεις.

  8. Όλα όσα πολύ σωστά γράφει ο Γιάννης είναι αυτά που μου προκαλούν κάποιες φορές ένα πικρό «χάχανο», για τους «αφυπνιστές» παντός είδους, αλλά και για το ποια είναι (ήταν) τα πραγματικά τους σχέδια, κάθε εποχή!
    Χάξλεϋ δεν έχω διαβάσει, αντίθετα με τον Όργουελ που τον είχα ξετινάξει στην εφηβεία!
    Όλα πρέπει να τα βλέπουμε και να τα αντιμετωπίζουμε πιο υποψιασμένοι πια, κι όταν λέω όλα, εννοώ όλα!
    Φιλιά πολλά και καλό Σαββατοκύριακο!

  9. Μαριλένα μου έχω διαβάσει το ΄΄1984΄΄ και έμεινα πολλές μέρες κολλημένη , πόσο δίκιο έχεις !!! Στον θαυμαστό κόσμο μας προχωράμε χωρίς ελευθερία ,μέσα από την χειραγώγηση της σκέψης μας !!! Φιλάκια πολλά κοριτσάκι μου

  10. Το ελπιδοφόρο για μένα είναι πως για το «1984» μιλούσαν τις προάλλες η ανιψιά μου με τον γιο μου και του έδωσε εκείνη το βιβλίο στα αγγλικά για να το διαβάσει… Σε φιλώ γλυκά συμπεθερόνι μου τρελό και φυσικά πάω να σου απαντήσω στο μέιλ! 😉 Καλό σ/κ να έχεις! 🙂

  11. Το ελπιδοφόρο για μένα είναι πως για το «1984» μιλούσαν τις προάλλες η ανιψιά μου με τον γιο μου και του έδωσε εκείνη το βιβλίο στα αγγλικά για να το διαβάσει… Σε φιλώ γλυκά συμπεθερόνι μου τρελό και φυσικά πάω να σου απαντήσω στο μέιλ! Καλό σ/κ να έχεις! 🙂

  12. Διάβασα με πολύ ενδιαφέρον την ανάρτησή σου, Μαριλένα μου! Έχω υπόψη μου τα δυο βιβλία και το περιεχόμενό τους, αλλά δεν τα έχω διαβάσει, οπότε δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη. Εννοείται λοιπόν ότι αποθήκευσα το βιβλίο για να το μελετήσω.
    Σε ευχαριστούμε!
    Φιλιά πολλά, κοπέλα μου, καλό Σ/Κ!

  13. Το ένα βιβλίο το γνωρίζω το άλλο όχι,δεν τα εχω διαβάσει, από αυτά όμως τα κομμάτια που διάβασα εδώ βλέπω ότι έχουν πολύ ενδιαφέρον.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s