Αρχείο

Μπάσταρδο, Δέσποινα Πατρικίου

susana san juan, josephine sacabo

 

«Βάλτο μπρούμυτα μέσα.».

Με λένε πόρνη. Σε σκότωσα σε σκάτωσα. Έλειπε έλειπε καιρό ο Αντώνης. Ο Κ. μάτια μικρά χείλη μεγάλα. Με γλείφανε, με πείθανε. Ο Κ. έβαλε ένα παιδί στην κοιλιά μου. Όταν το βγαλα, μπαστάρδι το πανε. Έλειπε έλειπε καιρό ο Αντώνης. Σε σκότωσα , σε σκάτωσα. Θέλω να με θάψετε μπρούμυτα. Χτικιάσανε οι λέξεις μου.

Τα υλικά : σιτάρι, γαρύφαλο, καρύδια, φουντούκια, αμύγδαλα, ρόδι, μαϊντανό, κύμινο, σουσάμι, αλεύρι, ζάχαρη, μπισκότα πτι μπερ.

Γύρισε γύρισε ο Αντώνης. Το μπάσταρδο σαν είδε, δικό μου δεν είναι, είπε, πουτάνα, πουτάνα που ξενοπηδιέσαι. Ζωντανό το θαψε το μπάσταρδο. Τ άκουγα να σκούζει. Σκύλα μάνα σκοτώνουν το μπάσταρδο κι εσύ δεν βγάζεις άχνα. Μικρό μου μπάσταρδο αμαρτία η γέννηση, αμαρτία κι ο θάνατος σου.

 Εκτέλεση :

Βράζουμε το σιτάρι έως να βράσει καλά και να σκάσει (διογκωθεί). Το βγάζουμε, το ξεπλένουμε για να φύγει η γλίτσα, το βάζουμε σε ένα τρυπητό για περίπου καμιά ώρα (αν είναι καλοκαίρι στο ψυγείο), μετά παίρνουμε καθαρό λευκό σεντόνι ή τραπεζομάντιλο και το απλώνουμε επάνω. Είναι έτοιμα όταν ξεκολλάνε πλέον απ το πανί, περίπου 4 ώρες. Περνάμε απ’ το τηγάνι μας τα αμύγδαλα, τα φουντούκια και το σουσάμι για να πάρουν χρώμα, όπως επίσης και το αλεύρι έως ότου γίνει μπεζ. Όταν κάνουμε όλα αυτά παίρνουμε ένα κουβαδάκι ή ένα μεγάλο μπολ και ρίχνουμε μέσα το σιτάρι, τους ξηρούς καρπούς και τα μπισκότα (τα οποία όλα αυτά τα έχουμε θρυμματίσει) καθώς και τα αρωματικά.

Σε βλέπω στον ύπνο μου μπάσταρδο, ξεθάβω λέει τον λάκκο σου. Να σε ξανάβρω θέλω. Βαθιά πολύ βαθιά σε έθαψε ο Αντώνης. Σκάβω, σκάβω, δεν σε βρίσκω. Μπαίνω εγώ στον λάκκο σου δεν περνάει κανείς να με σκεπάσει. Ασκέπαστη είμαι, μπάσταρδο, μέσα σε τρύπα, χώμα.

Όταν ανακατευτούν όλα παίρνουμε το δίσκο και τα τοποθετούμε μέσα. Ρίχνουμε από πάνω χωρίς να το ανακατέψουμε το αλεύρι το ψημένο και πάλι από πάνω την ζάχαρη (προσοχή ποτέ την ζάχαρη μέσα στα κόλυβα, ζαχαρώνει). Παίρνουμε μια χαρτοπετσέτα, την ανοίγουμε και πατάμε την ζάχαρη για να κάτσει ομοιόμορφα παντού. Κάνουμε το σχέδιο ένα σταυρό και δεξιά αριστερά τα αρχικά του νεκρού. Το στόλισμα γίνεται ή με κουφέτα ή σοκολατένιες ελίτσες ή ξηρούς καρπούς.

 

Σημείωση: Το διήγημα της Δέσποινας Πατρικίου, είναι μια μοντέρνα εκδοχή του διηγήματος του Κωνσταντίνου Θεοτόκη, Πίστομα, το οποίο μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Ένα ακόμα διήγημα της Δέσποινας, Γουάιλντ Κατ

Το βίντεο που ακολουθεί είναι σε σκηνοθεσία και σενάριο του Γιώργου Φουρτούνη.

Η έμπνευση έχει απίστευτες διακλαδώσεις.. Πάντα..!!

 

Γουάιλντ Κατ, Δέσποινα Πατρικίου

jessica brenneke, gloomy sunday

 

 

Ούτε και σήμερα πήδηξα από το μπαλκόνι. Μαγείρεψα πράσα με σέλινο για τον Στέλιο και τη γριά. Στο γάμο μας μου είχε κρεμάσει δύο χρυσές λίρες. Μοναχοπαίδι τον είχε, χήρα ταγματάρχου. Ταξιτζής ο Στελάκης,τον γνώρισα την ημέρα της κηδείας της θείας Νίτσας. Από ανακοπή πήγε,θεός σχωρέσ’ την. Βιαζόμουν και πενθούσα,πήρα ταξί.

Βγαίναμε κανά εξάμηνο. Με το γάμο βούλωσα στόματα. Να ζήσετε,να ζήσετε,να τρανωθείτε και απογόνους γερούς να κάνετε. Στη γειτονιά με φώναζαν πλυντήριο πούτσων. Το μαθα τυχαία την ίδια εκείνη μέρα της κηδείας από μία γειτόνισσα κουτσή και κομμουνίστρια.

Κύριος ο Στελάκης. Τα ουζάκια μας,τις κουαφούρ μου,το ρετιρέ μας. Δυάρι με μεγάλο χωλ στην Άνω Τούμπα ο Στελάκης. Δούλευε σκυλί πρωί-βράδυ. Στο  δωμάτιο που βλέπει στο φωταγωγό έχουμε τη μάνα του από τον Νοέμβριο. Το πασαπόρτι της ο καρκίνος της. Της κάναν μαστεκτομή την ημέρα του Πολυτεχνείου. Από τη δεξιά μεριά είναι πλάκα. Άρχισε και τις χημειοθεραπείες τώρα. Μαζί και τους εμετούς. Δίπλα στο κρεβάτι της βάζω τη λεκάνη που ‘χα για το άπλωμα. Σχεδόν κάθε πρωί βρίσκω ξερατά.

Είναι φορές που θέλω να την ξεκοιλιάσω. Σαν την Κλάρα. Έτσι την φωνάζαμε. Δε νιώθω τύψεις. Την είχα θάψει κάτω από την ερικιά στο πατρικό. Ήμουν δεν ήμουν δέκα. Μια ψωρόγατα ήταν,την τάιζε η μάνα μου αποφάγια τα μεσημέρια. Της έβαζε και νερό στο κεσεδάκι από το πρόβειο της αγνό. Μετά τη χάιδευε. Εγώ σιχαινόμουν. Θεός ξέρει που είχε κυλιστεί. Καμιά φορά τη βλέπω στον ύπνο μου την Κλάρα, με τα νύχια της μου γδέρνει τις παλάμες. Ξυπνάω. Κανείς. Μόνο η γριά να βήχει. Και τη μάνα μου βλέπω, δεν έχει χέρια κι εγώ φωνή κι όλο μου λέει:

«θα τηγανίσεις πατάτες;».

Μετά προσευχομάστε σε μια γκιλοτίνα.

Δε με συγχώρεσε για το γατί, ποτέ νομίζω.

 

 

Σήμερα, επιτέλους, μετά από χρόνια που της το ζητώ, φιλοξενώ ένα μικροδιήγημα της αγαπημένης μου φίλης και συμφοιτήτριας Δέσποινας (ή αλλιώς Πέννυ) Πατρικίου!! Οι φίλοι που με διαβάζετε πιο παλιά, θα θυμάστε ίσως όταν είχα κάνει ανάρτηση σχετικά με την βιντεοποίηση, πως μέσα στα βιντεοποιήματα ήταν κι ένα της Πέννυς.

Τότε έγραφα: Η Πέννυ μας. Φιλόλογος με γνώσεις αγγλικών και γερμανικών, ζει στην λατρεμένη Θεσσαλονίκη. Ευαίσθητη ποιήτρια, έχει γεμίσει τα συρτάρια της με ποιήματα και πεζά που ισορροπούν σε μια τραμπάλα που από την μια χωρά τον κυνισμό και την ανθρωπιά του Μάτεσι κι από την άλλη τη  μελαγχολική διάθεση της Σάρα Κέην. Πλέον τα μοιράζεται και μαζί μας. Διστακτικά αλλά σθεναρά. Και την ευχαριστούμε πολύ γι αυτό!! Σας αφήνω να αγκαλιάσετε, να νιώσετε την πένα της!! Θα ακολουθήσει κι άλλη ανάρτηση με την γραφή της!!

Σε ευχαριστώ για όλα ντουντου.. Για το σπρώξιμο, για το κουράγιο, για το σύνελθε, για το προχώρα.. Γιατί είσαι πολύτιμη φίλη πέρα και πάνω από όλα!! Σε ευχαριστώ!! ♥ Να χαμογελάς πάντα γιατί σου αξίζει Πεννάκυ μου!!

 

Coffin nails

coffin nails

 

Έκανε ζέστη. Σκούπισε τον ιδρώτα από το μέτωπο με το δεξί χέρι. Σχολαστικά. Πέρασαν σχεδόν δεκαπέντε δευτερόλεπτα. Το δαχτυλίδι στον παράμεσο ρούφαγε τις πηχτές σταγόνες. Μετά από λίγο, της προέτεινε το υγρό του χέρι για χειραψία. Έμεινε να τον κοιτά. Αμήχανα σκούπισε την ιδρωμένη παλάμη στο παντελόνι και της έδειξε το αριστερό του χέρι. «Αυτό είναι καθαρό», της είπε. Κοίταξε βιαστικά από την άλλη. «Μπορείτε να αρχίσετε», του είπε. Στην αρχή πήρε το φτυάρι. Πρώτα απομάκρυνε τα χαλίκια. Μετά πήρε το σκεπάρνι. Έσπασε πρώτα τον σταυρό. Μετά την πλάκα με το όνομα. Σκόρπισε η αλφάβητος στο χώμα. Γκάπα γκούπα. Γκάπα γκούπα. Πήρε πάλι το φτυάρι κι άρχισε να πετά στην καρότσα δίπλα του πέτρες και μάρμαρα, μπολιασμένα στο χώμα και τον ιδρώτα. Φάνηκε η ξύλινη σάρκα. Ήταν έτοιμος να αφήσει το φτυάρι και να πιάσει πάλι το σκερπάνι. «Σας έπεσε ένα κέρμα.». «Συγνώμη;». «Το κέρμα. Σας έπεσε την ώρα που σκάβατε», του είπε και χώθηκε στον λάκκο να του το δώσει πίσω…

 

 

Το ταξί

Part-PAR-Par8224758-1-1-0

 

Μου είναι πάντα τόσο εύκολο να προσπερνώ. Κι εμένα με προσπερνούν αλλά δεν με νοιάζει. Την έχω συνηθίσει την αδιαφορία. Φοβάμαι, αυτήν την βιαστική ανταλλαγή βλεμμάτων. Ανθρωποι κυκλοφορούν γύρω μου, σκιές, και δεν τολμώ να τους κοιτάξω. Κάποιοι στέκουν ακίνητοι, σαν να περιμένουν κάποιον που δεν θα ρθει ποτέ ή και που να ρθει δεν θα το μάθω ποτέ γιατί θα χω ήδη φύγει.

Τεντώνω τα παγωμένα δάχτυλα ευθεία μπροστά, για όποιο ταξί. Κάπου κάπου κρύες στάλες στάζουν στα μάγουλά μου. Μάλλον θα βρέξει. Το ταξί σταματά κι επιβιβάζομαι.

«Που πάμε;», με ρωτά και κοιτά απ’έξω.

«Εξάρχεια», του λέω και κάνω πως ψάχνω στην τσάντα μου.

Στο δρόμο μποτιλιάρισμα κι εμείς σημειωτόν. Αλλά δεν με νοιάζει. Δεν βιάζομαι. Ξαναπροσπερνώ. Δρόμους, μαγαζιά, φιγούρες. Στην στροφή, δίπλα σε ένα περίπτερο, μια σκυφτή φιγούρα ψάχνει στον κάδο. Σε δευτερόλεπτα το ταξί φτάνει δίπλα. Ενας γέρος, με μακριά γεννειάδα και δυο ξύλινες πατερίτσες ψάχνει ανάμεσα σε χαρτόκουτες και πλαστικές σακούλες. Με τις μασχάλες του να στηρίζουν τα δυο ξύλινα πόδια, αναζητά ευλαβικά κάποιον θησαυρό. Μισοφαγωμένα τρόφιμα, γερές κούτες, ποιος ξέρει; Με το δεξί του χέρι κρατά σφιχτά ένα μεγάλο λευκό χαρτί, λίγο τσαλακωμένο και δεν το αποχωρίζεται στιγμή κατά την διάρκεια των ανασκαφών του. Το βλέμμα του, μου φαίνεται γαλήνιο και μια υποψία χαμόγελου καρφώνεται για λίγο στην άκρη του ματιού μου. Σε λίγο το ταξί θα συνεχίσει κι εγώ είμαι ολόκληρη ένα δάκρυ, μόνο που δεν έχω που να κυλήσω.

 

 

(Το διήγημα το γραψα 21/12/2012. Το γκράφιτι No land for the Poor… , δημιουργία του Wild Drawing , βρίσκεται στη συμβολή της Εμμανουήλ Μπενάκη και της οδού Αραχώβης στα Εξάρχεια από το 2015. Σήμερα συναντήθηκαν εδώ από τύχη.. Περισσότερες πληροφορίες για το γκράφιτι μπορείτε να διαβάσετε εδώ και για τον καλλιτέχνη εδώ

No land for the Poor_WD_2

Όπως αναγράφει η τοιχογραφία, (Dedicated to the Poor and Homeless here and around the Globe) το έργο είναι «αφιερωμένο στον Φτωχό και στον Άστεγο στην Ελλάδα και σε ολόκληρο τον κόσμο»…. (πηγή)

Η περούκα

φωτό από το διαδίκτυο, επεξεργασμένη από μένα

 

Μία, δύο, τρεις, τέσσερις, πέντε… Φέτος δεν άνθισε η λεμονιά. Πιπίλιζε αχόρταγα η ρίζα το χώμα το στεγνό, βογγούσαν τα κλαδιά, μα η λεμονιά δεν άνθισε. Ωραία που μυρίζαν τα μαλλάκια σου Θαλιώ μου! Στεφάνι, χλωμά ανθάκια λεμονιάς σκεπάζαν το πορφυρό σου το κεφάλι. Εικοσιδύο, εικοσιτρείς, εικοσιτέσσερις… «Με αγαπάς Γιωργή μου;», ψιθύριζες δειλά, «αγαπώ σε Θαλιώ μου μα τα μαλλάκια σου πιο πολύ». Πλέανε τα δάχτυλά μου, βάρκα ακυβέρνητη στις κόκκινές σου μπούκλες. Κάποτε αγγίζανε το στήθος κι από κει φτάνανε ως το χνούδι  σου το αγκάστρωτο. «Με αγαπάς Γιωργή μου;», γινόταν ο ψίθυρος κραυγή, «αγαπώ σε Θαλιώ μου μα τα μαλλάκια σου πιο πολύ». Κι ίδρωνε η παλάμη κι εγώ βλαστήμαγα την μάνα που σε γεννοβόλα έτσι ψιλοκάπουλη. Και πλάκωναν οι σάρκες τα σκεπάσματα κι αλάφραινε η ψυχή. Ξεστήθωτη έχασκες μετά το χόρτασμα, και τάιζες τώρα ντελικάτα στα φιλντισένια δόντια τα ασυγύριστα μαλλάκια. Σαρανταεννιά, πενήντα, πενηνταμία, πενηνταδύο, πενηντατρείς… Χθες στην γειτονιά, τι να σου λέω Θαλιώ μου; Την θυμάσαι την φουρνάρισσα; «Να! Δεν με πιστεύετε να σας χαρώ;», έλεγε και ξανάλεγε και σταυροκοπιόταν, «σαν να πήρε το μάτι μου απ΄την μισάνοιχτη την γρίλια, το Θαλιώ του Γιωργή, καλέ. Σαν να καθόταν στον καθρέφτη, στα σκοτάδια σας λέω και χτένιζε τα μαλλιά, λες και την άκουγα  να μετρά τις βουρτσιές της, θιοσχωρέστην». Και δώστου να σταυροκοπιέται η κακομοίρα. «Καλό το παραμύθι σου μα σα να λείπει κάτι», κοροϊδεύαν οι γειτόνοι. «Ταμπλάς μου ρθε σας λέω. », κι άντε πάλι σταυροκόπι κι έφτυνε τον κόρφο της. Ρε την κακομοίρα… Εβδομηνταδύο, εβδομηντατρείς, εβδομηντατέσσερις, εβδομηνταπέντε… Φύγαν και σκορπίσαν τα μαλλάκια σου, δάσος φυλλοβόλο. Τι έφταιγες κι εσύ; «Με αγαπάς Γιωργή μου;», δειλός ο ήχος της φωνής σου.  Ανοιγόκλεισα τα βλέφαρα, υπάκουα χαλινάρια, «αγαπώ σε Θαλιώ μου». «Μα τα μαλλάκια μου πιο πολύ;», κι ήρθε κάλπης ο λόξυγγας για αντιπερισπασμό κι εγώ τσιμουδιά κι έξω έριχνε βροχή μελανιασμένη. Να ξερες πώς βελονιάζει ακόμα το χτενάκι σου με τα λειψά τα δόντια, τα ψεύτικά σου τα μαλλιά Θαλιώ μου. Κι ας έγιναν στο κεφάλι μου παρηγοριά, να μου χαϊδεύουν τους ώμους, τις νύχτες ακόμα ονειρεύομαι σαράκια. Ενενηνταοχτώ, ενενηνταεννιά, εκατό. Καληνύχτα σου Θαλιώ.

 

 

Το μικροδιήγημα ήταν η συμμετοχή μου στο διαδικτυακό μας παιχνίδι, Παίζοντας με τις λέξεις, που οργανώνει η Μαρία. Υποχρεωτικές ήταν οι λέξεις με το κόκκινο και τα κείμενα που συνταξιδέψαμε στόλισαν ακόμα μια φορά το παιχνίδι!! Πολλά πολλά συγχαρητήρια στο κείμενο που διακρίθηκε επάξια καθώς και σε όλους τους δημιουργούς που δήλωσαν και πάλι την παρουσία τους γράφοντας!! 

Ευχαριστώ από καρδιάς το Μαράκι για την ζεστή φιλοξενία της, την απλόχερη αγκαλιά της κι όλους τους φίλους για την ανάγνωση και την αγάπη που χάρισαν στο περουκάκι!!

Το διήγημα δημοσιεύτηκε υπό την επιμέλεια του Στάθη Ιντζέ, τον οποίο κι ευχαριστώ πολύ για την φιλοξενία, στο διαδικτυακό περιοδικό Θράκα!!

Φιλιά σε όλους και να χουμε μια ήρεμη βδομάδα!! ❤

Κλειδιά Ελευθερίας, εκδόσεις Ενδυμίων

κλεδιά ελευθερίας

 

Καλησπέρα σε όλους φίλοι μου! Σήμερα, αρχή της βδομάδας, κι έχω την μεγάλη χαρά να σας παρουσιάσω ένα βιβλίο που εκδίδεται σε λίγες μέρες με κείμενα εγκλείστων από το 3ο ΣΔΕ, (σχολείο δεύτερης ευκαιρίας), που λειτουργεί στις φυλακές Διαβατών.
Το βιβλίο φιλοξενεί κείμενα και ποιήματα εγκλείστων μαθητών και είναι «κλειδιά ελευθερίας» και επικοινωνίας. Όλα τα κείμενα, προέκυψαν από το πρόγραμμα που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του κοινωνικού έργου του Μ.Π.Σ. Δημιουργική γραφή του παιδαγωγικού πανεπιστημίου Δ. Μακεδονίας. Το πρόγραμμα αυτό βασίζεται εξ ολοκλήρου στον εθελοντισμό και επαναλαμβάνεται για τέταρτη χρονιά, κατά το μαθητικό έτος 2015-2016.


Κατά το περασμένο έτος διδάχτηκαν διήγημα και ποίηση, ενώ τους επισκέφτηκαν και μίλησαν μαζί τους γνωστοί ποιητές και πεζογράφοι. Κατά το έτος 2014-2015 δίδαξαν εξ ολοκλήρου απόφοιτοι του τμήματος μεταπτυχιακών σπουδών δημιουργικής γραφής του πανεπιστημίου Φλώρινας.


Ευχαριστώ πάρα πολύ τον Αστέρη για όλες τις πληροφορίες που μου διέθεσε!! Εγώ να ευχηθώ ολόψυχα να ναι καλοτάξιδο το βιβλίο και να σπάσει πολλά κάγκελα!! Μην σας πτοήσει ο όγκος του άρθρου, η ανάρτηση διαβάζεται νεράκι!! Θα αφήσω τον Αστέριο Μαυρουδή, απόφοιτο του τμήματος και συγγραφέα, να σας περιγράψει με τα δικά του λόγια την εμπειρία του στο σχολείο δεύτερης ευκαιρίας στις φυλακές Διαβατών, καθώς ο ίδιος είναι κι υπεύθυνος δράσης του προγράμματος κι είχε και την λογοτεχνική επιμέλεια του βιβλίου που ετοιμάζεται να εκδοθεί, ενώ την φιλολογική την έκανε ο Τρ. Κωτόπουλος και η Εύα Μπαλαή:

Όταν δέχτηκα την πρόσκληση-πρόκληση από το ΜΠΣ της παιδαγωγικής ακαδημίας Δ. Μακεδονίας να αναλάβω υπεύθυνος δράσης στις φυλακές Διαβατών, με θεματική την «δημιουργική γραφή», ήτοι την εκπαίδευση πάνω στην λογοτεχνική γραφή, δεν μπορούσα να φανταστώ τις εμπειρίες και τα συναισθήματα με τα οποία θα ήμουν πλήρης όλη τη σχολική χρονιά. Νομίζω δε ότι η σχέση λειτούργησε αμφίδρομα, τουλάχιστον από τις επιστολές που μας ενεχυρίαζαν οι έγκλειστοι μαθητές μας, ιδίως όταν έρχονταν η ώρα της αποφυλάκισης. Δεν μπορούμε να πούμε για ποιο λόγο εκτίουν τις ποινές τους γιατί θεωρούμε τους εαυτούς μας δάσκαλους και τους αντιμετωπίζουμε ως μαθητές. Ωστόσο μας αποκάλυπταν το παρελθόν και τις αιτίες φυλάκισης τους στις συζητήσεις στην τάξη, στις γραπτές εργασίες και τις προσωπικές συζητήσεις, καθώς σιγά σιγά ξεπερνούσαν την επιφυλακτικότητα και την δυσπιστία τους.


Οι διδάσκοντες αποτέλεσαν δυο συμπαγή τμήματα. Ένα τμήμα ήταν οι απόφοιτοι και τελειόφοιτοι του μεταπτυχιακού και το έτερο ήταν γνωστοί διηγηματογράφοι και ποιητές. Η προθυμία για συμμετοχή ήταν καταπληκτική και ήρθαν απόφοιτοι από Αθήνα, Κοζάνη, Βέροια, Τρίκαλα, πάντα σε εθελοντική βάση. Χώρισα τον εκπαιδευτικό χρόνο σε δυο τμήματα κατά τα οποία διδάχτηκαν τα δυο είδη: διήγημα και ποίηση. Οι μαθητές μας ήταν είκοσι τρεις στο αρρένων και επτά στο γυναικείο τμήμα. Βέβαια κατά την πορεία και ιδίως κατά τον μήνα Μάιο είχαμε πολλές αποφυλακίσεις. Τα αποτελέσματα αυτού του εγχειρήματος, θα φανούν στο βιβλίο το οποίο θα εκδοθεί με δικά τους διηγήματα και ποιήματα.


Το τμήμα δημιουργικής γραφής συναντιόταν μια φορά την εβδομάδα κάθε Τρίτη για δυόμιση ώρες για ολόκληρη τη σχολική χρονιά. Η εκπαίδευση σχεδιάστηκε στα χαρτιά όπως σε οποιοδήποτε άλλο τμήμα. Προσφύγαμε στην σοφία των δασκάλων μας και οι ασκήσεις βασίστηκαν στις βασικές δομές των λογοτεχνικών κειμένων. Μιλήσαμε για πεζογραφία και ποίηση. Είχαμε ασκήσεις για το ύφος, τους χαρακτήρες, το σκηνικό, τον χρόνο, τις ομοιοκαταληξίες, τα μέτρα, τα είδη. Υπήρχαν εβδομαδιαίες εργασίες που κάλυπταν μια ποικιλία από είδη -ποίηση, πεζογραφία, Η ώρα του μαθήματος περιλάμβανε ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων, κυρίως από το βιβλίο του Α. Μαυρουδή η κλεψιά και άμεσες οδηγίες, ασκήσεις και επεξεργασία από τους υπόλοιπους μαθητές.


Ξεκινώντας να πάμε πρώτη φορά στο πρόγραμμα είχαμε κατά νου διάφορες φράσεις που θα χρειαζόταν να πούμε αν τα πράγματα ξέφευγαν από τον έλεγχο και γινόταν άσχημα ή αν έπρεπε να αντιμετωπίσουμε έλλειψη σεβασμού. Όταν μπήκαμε στην τάξη καταλάβαμε ότι τίποτα τέτοιο δεν θα χρειαζόταν. Γιατί υπήρχαν άντρες και γυναίκες που περίμεναν με ανυπομονησία και ενθουσιασμό. Κάποιοι από αυτούς είχαν πάρει την απόφαση για την ποινή τους, και είχαν έναν αέρα ήσυχης παραίτησης. Άλλοι φαίνονται καινούριοι, ανυπόμονοι, δειλοί, και άλλοι θυμωμένοι γιατί μόλις έγινε το δικαστήριο και τους ανακοινώθηκε η ποινή τους. Συνειδητοποιήσαμε ότι είχαμε απέναντί ανθρώπους με πολύ βασικές ανάγκες και βαθιές πληγές. Ο προβληματισμοί μος βέβαια παρέμεναν.


Τι σημαίνει να διδάξουμε γλώσσα και λογοτεχνία σε έγκλειστους; Πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η άποψή μας για την επανορθωτική αξία της παιδείας; Θα είχαμε κάποιο αποτέλεσμα ακόμα και σε αυτό το πιο σκοτεινό και αμφισβητούμενο εκπαιδευτικό περιβάλλον; Επίσης πόσο η δύναμη της γραφής μπορούσε ν’ αγγίξει ανθρώπους που η προηγούμενη επαφή τους με την εκπαίδευση υπήρξε αποσπασματική και ελλιπής; Οι περισσότεροι από αυτούς είναι αλλοδαποί άρα ακόμα και η γλώσσα μπορούσε να αποτελεί εμπόδιο.

Επιπλέον, είναι εφικτή η προώθηση της ελευθερίας της έκφρασης στους φυλακισμένους, όταν ρυθμίζονται ακόμα και οι πιο προσωπικές τους στιγμές;
Οι έγκλειστοι έχουν μάθει να καλλιεργούν ένα προσωπείο, ένα αλεξίσφαιρο εξωτερικό, ενώ το γράψιμο αφορά την επαφή με τον εαυτό τους. Μπορεί αυτό το εμπόδιο να ξεπεραστεί στα πλαίσια μιας τάξης, έστω και όχι υποχρεωτικής; Τέλος η δημιουργική γραφή συντελεί στην προώθηση των σωφρονιστικών στόχων μιας επανορθωτικής δικαιοσύνης; Αυτά είναι τα ερωτήματα που θέσαμε στον εαυτό μας.


Για όλα αυτά πήραμε εφησυχαστικές απαντήσεις από την κα Γιαπαλάκη, απόφοιτη του τμήματός μας και η οποία ήταν υπεύθυνη του προγράμματος κατά τις δυο προηγούμενες σχολικές χρονιές.
Αναμφίβολα η δημιουργική γραφή θεωρείται ένα χρήσιμο εργαλείο για να ξεκλειδώσει το δημιουργικό δυναμικό, ώστε να ενισχυθεί η αγάπη των μαθητών για τη γλώσσα και προσφέρει μια ισχυρή διέξοδο για την αυτο-έκφραση.
Ένα άλλο πλεονέκτημα είναι ότι οι μαθητές αποκτούν μια φωνή για να εκφραστούν, διδάσκονται ακριβώς το πώς να έχουν μια φωνή. Και αυτό μπορεί να είναι πολύ ισχυρό και θεραπευτικό. Πολλοί από τους μαθητές μας ήταν και μετανάστες ή πρόσφυγες.

Μέσα από τα γραπτά τους οι άνθρωποι συνειδητοποιούν ποιοι είναι και πού θέλουν να πάνε. Η γραφή είναι μια πορεία διόρθωσης της ζωής (Dr James Pennebaker, psychology professor at the University of Texas.
Η επιμέλεια του βιβλίου προς έκδοση θα επικεντρωθεί πιο πολύ στην διόρθωση των λαθών και σε κάποιες δικές μας παρεμβάσεις έπειτα από διευκρινιστικές συζητήσεις με τους ενδιαφερόμενους. Για την ιστορία αναφέρουμε ότι κατά την σχολική χρονιά 2014-2015 πραγματοποιήθηκαν τριάντα επισκέψεις με τέσσερις εκπαιδευτές κάθε φορά ,δεδομένο ότι για πρώτη φορά το πρόγραμμα επεκτάθηκε και στην γυναικεία πτέρυγα. Μέσα από αυτές τις διαδικασίες είχαμε την ευκαιρία να εμπιστευτεί ο ένας τον άλλον και γίναμε δέκτες πολλών προσωπικών αφηγήσεων.


Προσπαθήσαμε να δημιουργήσουμε το μαθησιακό περιβάλλον μιας συνηθισμένης τάξης όσο το δυνατόν από την άποψη των παιδαγωγικών προσεγγίσεων, εργασιών, και δομής, αν και ο εγκλεισμός και η εποπτεία ήταν πανταχού παρόντες. Τα παραδείγματα γραφής που έχουμε στην διάθεσή μας είναι αποτέλεσμα ασκήσεων πολύ συγκεκριμένων Π.χ. Αλλάξτε το τέλος σε μια δεδομένη ιστορία. Κάποια είναι πιο ελαστικά και μπορούσαν οι μαθητές να διαλέξουν το περιεχόμενο με μεγαλύτερη ελευθερία.
Παρά την ελευθερία έκφρασης που πρόσφεραν οι ασκήσεις και τα θέματα, η πραγματικότητα που ζούσαν βάραινε τόσο, ώστε να μην μπορεί να μείνει έξω από τη θεματολογία τους.


Αναφερόμενος σε δεοντολογικά δεδομένα, θα αναφέρω ότι όλα τα ονόματα είναι επίπλαστα, διότι οι μετανάστες έδωσαν ψεύτικα ονόματα κι έτσι καταγράφηκαν. Οπότε φαντάζεστε ότι θα υπάρξει και πρόβλημα με την απονομή του απολυτηρίου γυμνασίου. Σε αντίθεση με τους Αλβανούς μετανάστες που στην πλειονότητα χρησιμοποίησαν χριστιανικά ονόματα, οι υπόλοιποι χρησιμοποίησαν τοπικά. Οι έγκλειστοι μαθητές, μετανάστες, ήταν ικανοποιημένοι και χαρούμενοι που κάποιοι ενδιαφέρονται για τα προβλήματά τους. Κάποιες φορές οι αφηγήσεις τους είχανε εξομολογητικό χαρακτήρα και κάποιες φορές αποτρέψαμε κινδύνους.


Ο Σαιμίρ γράφει σε μια επιστολή του μετά την αποφυλάκισή του. «Τριαντάφυλλε κι Αστέρη ουδέποτε είχα φανταστεί πως θα γνωρίσω στην ζωή μου ανθρώπους με τέτοια διάνοια. Πέρα από την ευφυΐα σας μας φέρατε σε επαφή με πολλούς πεπειραμένους και σπουδαίους συγγραφείς που πολλοί συνάνθρωποί μας πληρώνουν τα μαλλιά της κεφαλής τους για να έχουν μια ώρα οδηγίες, το πώς αυτά που ζούμε να τα μεταφέρουμε σε διηγήσεις. Βρήκαμε έναν τρόπο έκφρασης των συναισθημάτων μας, δίνουμε τις σκέψεις μας σε κάποιους άλλους, με τον σωστό τρόπο. Σας είμαι ευγνώμων για όσα κάματε για μας.» Και καταλήγει:

Με κάνατε αετό
Φτερά με βάλατε να πετάξω
Να δω τον κόσμο αγνά και καθαρά
Και να τους πω
Όπως εμένα τους αγαπώ
Να τους πω να ονειρεύονται
Και παντού την ζωή να γεύονται.

Σημειώνουμε ότι παρά του ότι οι μετανάστες φοιτούν σε σχολείο δεύτερης ευκαιρίας επιπέδου γυμνασίου, αντιμετωπίσαμε προβλήματα εκφοράς λόγου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν τα κείμενά τους από τα οποία βγάλαμε συμπεράσματα για το ψυχολογικό υπόβαθρο των μεταναστών εγκλείστων μαθητών. Τα πιο πολλά συγκλίνουν σε έναν παραληρηματικό λόγο, χωρίς κόμματα και τελείες με ατέλειωτες φράσεις. Σε αντίθεση υπήρχαν κείμενα με αγχωτικό λόγο και πολλές τελείες. Παραθέτουμε δυο κείμενα χαρακτηριστικά.

Η Γλυκερία έγραψε:

«Τα ματωμένα κάγκελα»
Τα μάτια της ήταν κλειστά. Έβλεπε όμως κάγκελα… μαύρα. Δεξιά, αριστερά, πάνω και κάτω. Κρύωνε πολύ. Τριγυρνούσε κάθε νύχτα και κρύωνε. Τι μου συμβαίνει; Σκέψεις αόριστες και σκόρπιες. Γυρνούσε κάθε βράδυ γύρω γύρω από το όμορφο μνήμα που το περιτριγύριζαν μαύρα κάγκελα… Τι μου συμβαίνει; Δεν μπορούσε να ορίσει το μυαλό της. Πως θα μπορούσε άλλωστε… ήταν νεκρή.

Η Αλίκη που είναι Ρομά έγραψε:


«Σκέψεις»
Ξεφυλλίζοντας τις σελίδες του νου μου
Βρήκα τα λάθη μου τα πάθη μου
Ακριβά μάτια μου
Τα πλήρωσα και το τσιγάρο μου να καίγεται καπνούς η ατμόσφαιρα γέμισε μαζί του καίγομαι κι εγώ στους καπνούς και χανόμουν και
Στάχτες πίσω μου αφήνω
Βράδυασε στο γεμάτο κι ούτε νύχτα
Μαύρα πέπλα διπλώθηκαν στα μέσα μου σύγχρονη Σαλόμε
Ένα ένα θέλω να τα πετάξω από πάνω μου κι ύστερα
Να αποκεφαλίσω αυτό το τέρας που ήρθε στο δρόμο μου, το
Φυλακή μου το φυλακή σου τη φυλακή μας αχ μάτια μου πόσο θ αντέξω από το μονοπάτι κι αν αντέξω κι αν αντέξεις μάτια μου φοβάμαι, μην ξαναπέσω
Παράνομο παιδί κι εγώ βλέπεις η αμαρτία είναι γλυκιά
Με αδειάζει από η φυλακή με αδειάζει λίγο λίγο κράτα με σφιχτά μην μ αφήσεις να σου φύγω μαζί σου θέλω να περπατήσω μαζί σου μωρό μου και στα δύσκολα και στα εύκολα χαμένη είμαι μάτια μου χαμένη
Σε σκοτεινά καλντερίμια με έκλεισε μέσα σου σε λαβύρινθο του να μη θέλω να σταματήσω να σκέφτομαι με σένα θέλω να γεμίσει τον νου μου
Φώλιασες μέσα μου η θύμηση σου η σκέψη σου η μυρωδιά σου γλυκά με τυρανάνε τις νύχτες τούτες τις νύχτες τούτες που ένα φιλί θα με λύτρωνε μακριά μου είσαι και πώς να αγγίξω μάτια μου πώς να τα φτάσω τα χέρια σου πώς να κλείσω τις παλάμες μου στις δικές σου πως να κλειδώσω τον ήχο της φωνή σου πως μάτια μου σφικτά να σε κρατήσω αέρας είναι η φωνή σου μόνο η φωνή σου και η αγάπη που σου έχω με κρατάνε στη θύμηση σου αγάπη μου λείπεις.

Η έκδοση του βιβλίου εκτός από την ανθρωπιστική πλευρά της δημιουργικής διαδικασίας, έχει ιδιαίτερη σημασία για τους έγκλειστους συγγραφείς. Θεωρούν αυτό το είδος της γραφής ως μια κίνηση προς την κοινωνία. θεωρούν την δημοσίευση αυτού του βιβλίου ως μια μορφή ελευθερίας. Μέσω των γραπτών τους είναι παρόντες στον ελεύθερο κόσμο. Όμως κύρια ωφέλεια από όλη την διαδικασία είναι η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης. Αν και βρίσκονται στην δυσχερέστερη θέση, τα γραπτά τους θεωρήθηκαν αρκετά καλά ώστε να προσεγγίσουν ένα ευρύτερο κοινό.


Τέλος το βιβλίο αποτελεί μια προσπάθεια ενίσχυσης ενός επανορθωτικού σωφρονισμού καθώς όλα τα έσοδα πηγαίνουν στο σχολείο δεύτερης ευκαιρίας των φυλακών για την αντιμετώπιση ελλείψεων. Και αυτό είναι μια ακόμα καταφατική απάντηση στο ερώτημα κατά πόσο ένα τμήμα δημιουργικής γραφής αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης σωφρονιστικής προσπάθειας.


Ένα μεγάλο ευχαριστώ καθώς για την έκδοση βοήθησαν η «αλληλεγγύη για όλους», ο Βασίλης Λαλιώτης και ο εκδοτικός οίκος «Ενδυμίων», ενώ σημαντική ήταν η βοήθεια του διευθυντού του σχολείου κου Καραγιαννίδη Θεόδωρου, που μας έλυσε όλα τα μικροπροβλήματα., ο Επιστημ. Υπεύθυνος του εθελοντικού προγράμματος Τριαντάφυλλος Κωτόπουλος, επίκουρος καθηγητής δημιουργικής γραφής και ελληνικής λογοτεχνίας, ποιητής, βοήθησε άοκνα την προσπάθεια, με τις συνεχείς επισκέψεις στο σχολείο και τις συμβουλές του.
(η συνεισήγηση του Αστέρη Μαυρουδή και της Εύας Μπαλαή πήρε μέρος στο δεύτερο διεθνές συνέδριο Δημιουργικής Γραφής στην Κέρκυρα.)

 

 

Στην φωτο από αριστερά: δύο καθηγήτριες του σχολείου, η Εύα Μπαλαή φιλόλογος, ο διευθυντής του σχολείου Θ. Καραγιαννίδης, ο συγγραφέας Αστέρης Ν. Μαυρουδής και η ποιήτρια Αλεξάνδρα-Ευτυχία Λουκίδου.

Το ταξίδι ενός φλυτζανιού

(Αυλαία…) Κι αν ακίνητος χορεύω; Ποιος να ισχυριστεί το αντίθετο; Εντονη κίνηση, εύελικτη, σκοτεινή. Τεντώνομαι ψηλά, ξεμακραίνω μια στάλα και σε λίγο ξαναγυρίζω μπροστά σου με μια στροφή. Χορεύω σε κύκλους, μπροστά από το φως, πίσω από την σκιά. Ακουμπώ απαλά στο πάτωμα, δεν θα φτάσω στο ταβάνι, το ξέρω, μα μαζί με εμένα στροβιλίζονται κι άλλοι στον χώρο και δεν είμαι μόνος μου. Ενώνομαι μαζί τους. Στην αρχή σε δυάδες, μετά σε τριάδες ώσπου να καταλήξω μόνος. Χορεύω πάντα ρυθμικά κι ανάλαφρα. Αυτοσχεδιάζω φιγούρες ακίνητος, στο λευκό ημίφως. Δεν ακούω την μουσική αλλά πάλλομαι στους ρυθμούς της σιωπής της. Αύριο θα χορέψω τανγκό, βαλς. Σήμερα είμαι χορευτής μπαλέτου. Χορεύω διαγώνια, χορεύω σε κύκλους, ακίνητος. Είμαι σκιά που γλείφει λαίμαργα το πάτωμα, να ξεφύγει από το είναι της. Αφήνομαι στα αόρατα μόρια του φωτός, στην ζεστή τους δίνη, γυμνός να αναγεννηθώ από του ονείρου την φαντασία.. Λίγα ίχνη σκόνης θα συντροφεύουν τον μεθυστικό χορό μου, θα ορμούν αθόρυβα στα αιώνια βήματά μου. Οπως θα ξεγλιστρώ μακρυά, σε πρωτόγνωρα μονοπάτια, σβήσε το φως, άναψε το φως, εκεί πέρα πάντα θα μαι. (Υπόκλιση…)

The tea cup ballet, photo by Olive Cotton, 1935

 

 

Το 1935, η Αυστραλέζα φωτογράφος Olive Cotton, ένθερμη οπαδός του μοντερνισμού, θα αιχμαλωτίσει στα δίχτυα του χρόνου ίσως την πιο αναγνωρισμένη φωτογραφία της ονόματι The tea cup ballet.

Η φωτογραφία, που απεικονίζει έξι φλυτζάνια του τσαγιού με τα πιατάκια τους, με το παιχνίδισμα που κάνει ο φακός της φωτογράφου με το φως και τις σκιές, δημιουργεί την ψευδαίσθηση κινήσεων που υποδηλώνουν χορευτές μπαλέτου.

Η Olive Cotton είχε αγοράσει αυτό το οικονομικό σετ φλυτζανιών, θέλοντας να αντικαταστήσει τις παλιές κούπες που είχε στο στούντιό της. Παρατήρησε όμως ότι οι λαβές τους ήταν έντονα γωνιώδεις με αποτέλεσμα να φέρει συνειρμικά στο μυαλό της την γωνιώδη στάση που παίρνουν τα χέρια μας όταν τα ακουμπάμε στα ισχύα. Αυτή η σκέψη ήταν αρκετή να εμπνευστεί και να δημιουργήσει μια φωτογραφία με θέμα τον χορό.

Η ίδια αναφέρει ότι χρειάστηκε πολλές φορές να μετακινήσει τα φλυτζάνια με τα πιατάκια τους έτσι ώστε να πετύχει όπως ακριβώς επιθυμούσε το παιχνίδισμα με το φως κι αυτό γιατί αρχικά ήταν πολύ δύσκολο να καταφέρει να αποτυπώσει την ψευδαίσθηση της κίνησης και του χορού. Ωσπου όταν χρησιμοποίησε κατάλληλα έναν προβολέα, οι σκιές που σχηματίστηκαν της έδωσαν την λύση που ζητούσε.
Η αφηρηματική μαεστρία της χρήσης του φωτός και των σκιών καθώς κι ο τρόπος που είναι τοποθετημένα τα φλυτζάνια με τα πιατάκια τους, επιτρέπουν στην φαντασία του θεατή να πυροδοτηθεί και να ενισχύσει τον παραλληλισμό των φλυτζανιών με θίασο χορευτών μπαλέτου.

Διαδικτυογραφία:

https://en.wikipedia.org/wiki/Tea_cup_ballet

https://en.wikipedia.org/wiki/Olive_Cotton

http://www.artgallery.nsw.gov.au/collection/works/218.1980/

 

Η ανάρτηση συμμετέχει στην πανέξυπνη και πρωτότυπη ιδέα της αγαπημένης μου συμπεθέρας , της Πέτρας, με τον τίτλο Το ταξίδι ενός φλυτζανιού!! Για να δηλώσετε κι εσείς συμμετοχή στο ταξίδι ή να διαβάσετε τις ιστορίες κι άλλων φλυτζανιών, απλά πατήστε στον σύνδεσμο!! Σας φιλώ!!